ومىخواهد شيطان آن كه گمراه گرداند ايشان را گمراه گردانيدنى دور از راه راست يافتن .
بعض مفسران گفته اند كه سبب نزول اين آيت آن بود كه ميان بشر منافق و مرد يهودى خصومت واقع شد يهودى مىگفت كه نزد پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم مىرويم ومنافق مىگفت كه نزد كعب بن اشرف مىرويم آخر نزد پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم رفتند آن حضرت حكم به حقيت سخن يهودى كرد منافق راضى نشد پس اين آيت نازل شد .
ومراد از رؤيت بصريست و كلمه ء ( إلى ) متعلق است به او به اعتبار تضمين معنى نظر .
ومراد از زعم خبر كاذبست و از اين جهت مشهور شده است كه ( الزعم مطية الكذب ) يعنى لفظ زعم مركب دروغ است .
وقول او ( يُرِيدُونَ ) حال است از ( الَّذِينَ ) كه مفعول به واسطه ء رؤيت است يا از فاعل : ( يَزْعُمُونَ ) وتحاكم بمعنى رفتن است به نزد حاكم بطلب حكم .
وطاغوت بمعنى ديو است واينجا مراد كعب بن اشرف است بنا بر تشبيه او به ديو در اضلال وضلال را بنا بر طغيان او در كفر وعداوت پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم به اعتبار معنى اصلى طاغوت كه طغيان است وقول او ( وقَدْ أُمِرُوا ) حال است از فاعل : ( يُرِيدُونَ ) .
و اختيار صيغه ء جمع وضماير جمع با آن كه سبب نزول اراده تحاكم يك منافق بود بسوى طاغوت از جهت تعميم حكم است .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 730
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٧٣٠