و بر اين كه قتل مؤمن بر سبيل عمد به غير حق موجب دخولست در نار جهنم ومستوجب غضب وسخط الهى است :
الاية السادسة قوله تعالى فى سورة النساء ايضا : ( و ما كانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلَّا خَطَأً ومَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ودِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِهِ إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا فَإِنْ كانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ) . . : ( فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيامُ شَهْرَيْنِ مُتَتابِعَيْنِ تَوْبَةً مِنَ الله وكانَ الله عَلِيماً حَكِيماً ) ( 92 ) .
يعنى جايز نيست مر هيچ مؤمنى را كه بكشد مؤمنى را مگر بر سبيل خطاء و آن كس كه بكشد مؤمنى را بطريق خطاء پس واجب شود بر او آزاد كردن بنده ء مؤمن جهت كفارت آن قتل و واجب شود بر او ديت آن قتل خطاء كه تسليم كند آن را به وارثان آن مقتول مگر آن كه ببخشند وارثان مقتول ديت را به قاتل وابراء ذمه ء او كنند پس اگر باشد آن مقتول از قوم كافر كه دشمن باشند مر شما را واو مؤمن باشد پس واجب باشد بر قاتل آزاد كردن بنده ء مؤمن نه ديت و اگر باشد مقتول از قومى كه ميان شما وميان ايشان عهدى باشد مثل آن كه اهل ذمه باشد پس واجب شود بر قاتل ديت آن قتل كه تسليم كند آن را به وارثان مسلمان او و آزاد كردن بنده ء مؤمن نيز پس كسى كه نيابد بنده ء مؤمن پس واجب شود بر او روزه داشتن دو ماه پياپى . مشروع گردانيده شده احكام مذكوره از جهت قبول كردن خداى تعالى توبه ء تايبان را و هست خداى تعالى دانا به احوال بنده هاى خود عمل كننده ء به حكمت در جزاى اعمال ايشان .
ظاهر آنست كه مراد از قول او ( و ما كانَ ) نفى جواز است در زمان
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 693
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٦٩٣