يعنى مگر آنان كه توبه كنند پيش از آن كه قادر شوند بر ايشان پس بدانيد آن كه خداى تعالى آمرزنده ء مهربانست .
اين استثناء نزد اصحاب ما متعلق است به افعال مذكوره كه بر سبيل حد واقع شود نسبت به محارب زيرا كه توبه مسقط آنهاست بخلاف آن چه بر سبيل قصاص واقع شود مثل قتل زيرا كه توبه مسقط آن نباشد و همچنين است رد مال از او بعينه يا بقيمته .
و دور نيست كه گفته شود كه توبه ء محارب در حقوق الناس موقوفست بر عفو مستحقان آن حقوق از آن حقوق و بعد از عفو مستحقان حقوق الناس ساقط گردد .
پس تواند بود كه استثناء مذكوره متعلق باشد به افعال مذكوره مطلقا خواه حد وخواه قصاص چنان كه در آيت حد قذف مذكور شد وتقييد توبه به آن كه پيش از قدرت باشد از جهت آنست كه توبه محارب بعد از دست يافتن برو مسقط حد نيست اگر چه مسقط عذاب اخروى باشد .
پس آيت مذكوره دالست بر آن كه توبه ء محارب پيش از دست يافتن بر او مسقط حد است از او .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 680
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٦٨٠