و همچنين شرطست در قاذف عقل وبلوغ ليكن حريت شرط نيست نزد محققان اصحاب ما :
ومراد از اربعة شهداء چهار گواه عدل مقبول الشهادتست كه گواهى دهند در يك مجلس به يك زنا به يك طريق در يك مكان و در يك زمان و در حكم چهار مرد است سه مرد و دو زن يا دو مرد و چهار زن .
و در حكم چهار گواه است چهار مرتبه اقرار زن مقذوفه به زناى خود .
و در حكم قذف زنان عفيفه است قذف مردان عفيف وتقييد به محصنات اتفاقيست .
و در حكم قذف به زناست قذف بلواطه وسحق بخلاف قذف بكفر وبشراب و غير آن كه واجب نشود مگر تعزير چنان كه اصحاب تصريح نموده اند بنا بر - ادله ء خارجه .
ومراد از ثمانين جلدة هشتاد تازيانه است كه بر بالاى جامه بزنند نه بسيار شديد و نه بسيار سست بخلاف صد تازيانه حد زنا كه محكم بايد زد وبرهنه كرده بايد زد .
و بعض فقها گفته اند كه به همان هيئت كه يافته اند او را بايد زد در بعض روايات از امام محمد باقر ( ع ) وارد شده كه در حد قذف مرد را در حالتى كه ايستاده باشد حد بايد زد وزن را در حالتى كه نشسته باشد .
وقول او ( لهم ) متعلق است بلا تقبلوا يا بشهادة يا به محذوف كه شهادت مفسر اوست .
وقول او ( وأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ ) مبالغه است در فسق ايشان واشارتست بوجه عدم قبول شهادة ايشان .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 668
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٦٦٨