فرزندان اوس قادر نيستند بر سوار شدن اسب و بر كشتن دشمن ودويدن تيز پس اين آيت نازل شد .
پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم فرمود از اين آيت ميراث بردن زنان معلوم مىشود فاما كيفيت وكميت آن معلوم نمىشود پس صبر كنيد در مال اوس تصرف مكنيد تا ببينم كه خداى تعالى در كيفيت وكميت ميراث زنان چه حكم مىفرستد پس آيت : ( يُوصِيكُمُ الله ) نازل شد .
وقول او ( مما قل ) بدل است از ما ترك به اعاده ء عامل كه من تبعيضيه است .
و احتمال دارد كه ( مما قل ) حال باشد از ( ما ترك ) يا از ضمير مقدر بعد از ترك كه مفعول اوست و راجع است بما يعنى ( مما تركه الوالدان ) و بر اين تقدير كلمه ء ( من ) در ( مما قل ) بيانى باشد نه تبعيض وضمير ( منه ) راجع است به ( مما ترك ) يعنى از جنس ما ترك .
وقول او ( نَصِيباً ) منصوبست بتقدير اعنى و احتمال دارد كه حال موطئه باشد از فاعل ظرف كه ضمير است در للرجال وللنساء راجع به نصيب .
وقول او ( مَفْرُوضاً ) مشتق است از فرض بمعنى واجب گردانيدن يعنى نصيبى كه واجب گردانيده شده است گرفتن او و دادن او .
و احتمال دارد كه از فرض بمعنى تقدير باشد مثل قول او ( فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ ) چنان كه گذشت يعنى نصيبى كه تقدير وتعيين كرده شده است در علم الله .
وآيت مذكوره دالست بر توريث مردان و زنان و بر بطلان تعصيب ( 1 )
هامش
( 1 ) آيه ء شريفه در خصوص ابطال حكم جاهليت كه حرمان طايفه ء اناث از ارث مىباشد نازل شده است چنانچه از روايات وارده در شأن نزول آيه ء شريفه مستفاد مىگردد .
به طورى كه در اين آيه ء شريفه طايفه ء اناث را مانند طايفه ء ذكور از ما ترك پدر