وقول او ( مِنْ قَبْلِ أَنْ تُنَزَّلَ التَّوْراةُ ) متعلق است بقول او ( كانَ حِلاًّ ) يا بقول او ( حَرَّمَ إِسْرائِيلُ ) يا بهر دو بر سبيل تنازع .
و ترك عطف در قول او ( قُلْ فَأْتُوا ) از جهت كمال انقطاع است يا آن كه احتمال دارد كه جواب سؤال مقدر باشد گويا پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم بعد از كلام سابق سؤال فرموده كه ( كيف الزمهم فى انكار هذا الحكم ) يعنى چگونه الزام كنم يهود را در انكار اين حكم پس خداى تعالى جواب فرموده كه بگو ايشان را كه بياوريد تورات را تا حق ظاهر شود .
و در قول او ( فَاتْلُوها ) تنبيه است بر قصد اظهار صواب واشارتست بظهور دلالت تورات بر تكذيب يهود و به حدى كه اگر ايشان خود بخوانند نيز ظاهر شود واخفاء آن نتوانند كرد يا آن كه چون تلاوت تورات منسوخ است نزد مؤمنان پس وتفويض تلاوت او بر اهل كه تلاوت او را منسوخ نمىدانند اولى است ( 1 ) .
الاية الثامنة قوله تعالى فى سورة الانعام : ( وعَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ ومِنَ الْبَقَرِ والْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُما إِلَّا ما حَمَلَتْ ظُهُورُهُما أَوِ الْحَوايا أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِبَغْيِهِمْ وإِنَّا لَصادِقُونَ ) ( 146 ) .
يعنى بر آنان كه جهود شده اند حرام كرديم هر حيوان صاحب ناخن را بجميع اجزاء از گوشت و پيه و غير آن و از گاو و گوسفند حرام گردانيديم بر ايشان پيههاى آنها را مگر آن پيه كه برداشته است او را پشتهاى آنها يا روده هاى آنها يا آن پيه كه چسبيده است به استخوان آنها اين تحريم كه مذكور
هامش
( 1 ) از سياق آيه ء شريفه مستفاد مىگردد كه حلال و حرام همان است كه در قرآن كريم بيان شده عدول از احكام الهى ظلم بوده وسبب بدبختى است .