بود بر اولاد يعقوب پيش از نزول تورات مگر آن چه حرام كرده بود يعقوب بر خود و به سبب ظلم وبغى يهود بعضى از آن طعامهاى حلال را حرام گردانيديم بر ايشان پس اگر اى محمد كه الزام كنى ايشان را بگو كه بياوريد تورات را وبخوانيد تا حق ظاهر شود .
و روايت كرده اند كه چون پيغمبر صلى الله عليه وآله وسلَّم اين آيت را برايشان خواند ملزم وساكت شدند وتورات را حاضر نكردند .
وحل مصدر ( حل يحل ) است بمعنى حلال شدن و حمل او بر كل الطعام بطريق مجاز لغويست يا مجاز عقلى مثل ( انما هى اقبال وادبار ) .
و ( بنى ) در اصل بنين است و ( نون ) جمع به اضافه افتاده و ( بنين ) جمع ( ابن ) است بر خلاف قياس .
واسرائيل لقب يعقوبست عليه السّلام واو در لغت عبرى پيش از علميت بمعنى صفوة الله است يعنى برگزيده ء خدا يا بمعنى عبد الله يعنى بنده ء خدا .
و ظاهر آنست كه مراد از بنى اسرائيل مطلق فرزندان يعقوب است بر سبيل تغليب .
ومراد از آن چيزى كه يعقوب عليه السّلام بر خود حرام كرد گوشت شتر است و شير شتر .
وسبب تحريم او آن بود كه او را مرض عرق النسا عارض شد نذر كرد كه اگر شفا يابد هر طعامى را كه بيشتر دوست مىدارد نخورد حق سبحانه و تعالى او را شفا داد واو گوشت شتر و شير شتر را از طعامها بيشتر دوست مىداشت .
و بعضى گفته اند اطباء او را منع كردند از خوردن گوشت شتر و شير او از اين جهت بر خود حرام كرد تا ضرر نكند .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 554
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٥٥٤