وتشبيه كفر به آب شور وتشبيه منافع دنيويه ء مؤمن و كافر به گوشتهاى تازه وتشبيه حالت منتزعه از امور متعدده مشبه مذكوره به حالت منتزعه از امور متعدده مشبه بهاى مذكوره .
و احتمال دارد كه مراد حقيقت كلام باشد وغرض وضع منت باشد از خداى تعالى بر بنده ها به آن كه جهت ايشان نعمتهاى مختلفه متفاوته در منفعت خلق فرموده .
ومؤيد اين معنى است قول خداى تعالى : ( وهُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا ) ( فى النحل آية 14 ) .
يعنى خداى تعالى آن چنان خدائيست كه مسخر ومنتفع به شما گردانيده است دريا را تا بخوريد از او گوشت تازه .
ومخفى نماند كه اين دو آيت ونظاير ايشان دلالت مىكند بر حليت گوشت ماهى ليكن به شرايط معتبره .
الاية الرابعة قوله تعالى فى سورة النحل : ( وأَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً ومِنَ الشَّجَرِ ومِمَّا يَعْرِشُونَ ( 68 ) ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ ) ( 69 ) .
يعنى الهام كرد پروردگار تو اى محمد به زنبور عسل كه فرا گيريد از كوهها ، خانه ها ومسكنهاى خود وفرا گيريد از درختها و از آن چه مىپوشانند مردم خانه هاى خود را به آن خانه ها ومسكنهاى خود بعد از آن بخوريد از همه انواع ميوه ها پس برويد به راههايى كه نموده است پروردگار شما به شما در حالتى كه منقاد باشيد امر پروردگار خود را بيرون مىآيد از شكمهاى زنبور عسل شربتى كه متفاوتست رنگهاى او در اوست شفاى مردم را به درستى كه در آن چه
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 542
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٥٤٢