و بر هر تقدير مراد از تذكيه دريافتن ذكات شرعيست وذكات شرعى در غير شتر بريدن چهار عضو است به آهن يا آن چه به منزله ء اوست در بريدن به شرط اسلام وتسميه واستقبال قبله و آن اعضاى مرئى است يعنى مجراى طعام وحلقوم است يعنى مجراى نفس وودجان يعنى دو رگ كه احاطه كرده اند حلقوم را و اين ذكات را ذبح گويند .
و در شتر فرو بردن آهن است يا آن چه به منزله ء او باشد در گودالى كه در موضع قلاده مىباشد نزديك به سينه و اين را نحر گويند .
وحد دريافتن ذكات شرعى آنست كه هنوز دم او يا پاى او حركت مىكرده باشد وجسم او حس داشته باشد چنان كه مرويست از امام باقر و امام صادق عليهما السلام .
و بعضى گفته اند آنست كه ممكن باشد بحسب عادت كه يك روز يا بيشتر زنده بماند .
ومراد از ( ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ ) حيواناتيست كه كشته شده باشند و گوشت ايشان تكه كرده باشد بر بالاى بتها كه در حوالى كعبه نهاده بودند ( 1 ) .
هامش
( 1 ) براى تعظيم به سنگها ذبح شده باشد چنانچه در بعضى از محلها معمول شده است كه در او چاق و درخت و سنگ وپيرهاى باستانى ذبح مىشود حكم ذبح جلو سنگها را داشته و حرام مىباشد منقولست كه سحيم رياحى وغالب بهم تفاخر كرده شترها قربانى كردند از ده شتر شروع به دويست شتر رسيدند بعد سحيم يك دفعه سيصد شتر نحر كرد غالب عاجز ماند وسحيم بر غالب غلبه كرد اعراب براى گرفتن گوشت به محل رفتند حضرت على عليه السّلام از اين مطلب مطلع شده حكم داد از آن گوشتها كه در مقام تفاخر نحر شده نخورند زيرا كه گوشت آنها حرام است .