چهار ماه از جهت دور شدن يا دورى جستن از زنان خود وقول او ( فَإِنْ فاؤُ ) از فيئى است بمعنى رجوع و برگشتن ومراد از ( فئة ) اينجا برگشتن است بسوى زوجه اى ايلاء كرده شده به وطى اگر قادر باشد بر آن و مانع شرعى وعرفى نباشد و به اظهار عزيمت وطى اگر قادر نباشد بر آن يا مانع شرعى يا عرفى باشد .
وقول او ( فَإِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ ) اشارتست به آن كه ايلاء متضمن گناه است از جهت آن كه متضمن مضرت زوجه است .
و به آن كه رجوع كردن بسوى زوجه بهتر است از طلاق .
وقول او ( وإِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ ) مشعر است به آن كه ايلاء واقع نشود مگر نسبت به زوجه ء منكوحه به عقد دايم چنان كه مختار اصحاب ماست زيرا كه در غير نكاح دايم طلاق نباشد .
وقول او ( فَإِنَّ الله سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) تهديد است بر طلاق واشارتست به كراهت آن وآيت مذكوره دلالت مىكند ( 1 ) بر مشروعيت ايلاء .
هامش
( 1 ) آيه ء كريمه به چند امور دلالت دارد بشرح زير :
1 - اين كه مرد صاحب ايلاء مهلت داده مىشود تا به مدت چهار ماه در ترك جماع .
2 - اگر در سر مدت چهار ماه رجوع بزن خود نمود خداوند اين عمل وسوگند وى كه متضمن اضرار به زوجه بود وعده آمرزش داده است بقول خود ( فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ ) .
3 - اين كه ايلاء به قصد اضرار به زوجه باشد و اگر به قصد اصلاح باشد آن وقت