و مبارات ( 1 ) در لغت بيزار شدن دو كس است از يكديگر .
و در شرع طلاقيست كه در عوض مالى باشد از جانب زوجه مقدار آن چه از زوج گرفته يا كمتر از آن به سبب تنفر هر دو از يكديگر .
وخلع و مبارات هر دو طلاق به اينند بقول مختار و صحيح نيست رجوع در ايشان مگر بعد از رجوع زوجه از بذل مال و فرق ميان ايشان از چند وجه است .
يكى آن كه در خلع معتبر است كه تنفر از جانب زوجه باشد وبس .
و مبارات از هر دو جانب .
دوم آن كه در مبارات معتبر است كه مالى كه زوجه در عوض طلاق مىدهد زياده نباشد از آن چه از زوج گرفته است . و در خلع جايز است كه زياده باشد و در نفس تعريفين مذكورين اشارتست به اين دو وجه ، سوم آن كه در مبارات لفظ طلاق شرط است به اتفاق و در خلع خلافست و احوط آنست كه اينجا نيز شرط باشد و در اين دو قسم دو آيتست :
الاية الاولى قوله تعالى فى سورة البقرة ايضا : ( ولا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَيْتُمُوهُنَّ شَيْئاً إِلَّا أَنْ يَخافا أَلَّا يُقِيما حُدُودَ الله فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا يُقِيما حُدُودَ الله فَلا جُناحَ عَلَيْهِما
هامش
( 1 ) بارى الرجل امرأته : صالحا على الفراق بارأ شريكه : فارقه و فاصله ( تبرأ منه ) تخلص ( تبارءا ) تفاصلا .
فالمباراة هى المصالحة على الفراق بإسقاط المرأة ما فى ذمة الزوج من حقها واسقاط الرجل حق الزواج بالطلاق فهى من باب المفاعلة تقتضي فاعلية كل منهما ومفعولية الاخر .