است چنان كه گذشت .
پس تواند بود كه در اقل عدتها كه به ايام وشهور است اقل مدتى را كه بعد از گذشتن فرزند در رحم حركت مىكند و آن سه ماه است اعتبار كرده باشند و در اكثر عدتهاى مذكور اكثر آن مدت را با ده روز ديگر جهة اهتمام بشأن عدت وفات اضافه كرده باشند والله اعلم .
وقول او ( فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ ) خطابست مر اولياء آن زنان را كه شوهر ايشان مرده اند يا مر حكام شرع را .
ومراد از قول او ( فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ ) كارهائيست كه آن زنان كنند بحسب تشهى نفس خود بر وفق شرع مثل شوهر كردن و ترك حداد .
وحداد در شرع عبارتست از ترك زينت زن از جهت مردن شوهر تا انقضاء عدت .
و از تعليق : ( فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ ) بر قول او ( فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ ) معلوم مىشود كه پيش از انقضاء ، عدت منع بايد كرد ايشان را از اين كارها .
وقول او ( والله بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ) وعداست مر مطيعان را ووعيد است مر عاصيان را .
و اين آيت دلالت مىكند بر آن كه عدت وفات چهار ماه وده روز است مطلقا .
خواه زن مدخوله باشد .
وخواه غير مدخوله .
خواه صغيره باشد وخواه آيسه .
از جهت عموم : ( الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ ) .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 450
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٤٥٠