وبَناتِ عَمَّاتِكَ وبَناتِ خالِكَ وبَناتِ خالاتِكَ اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ وامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَها لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَها خالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ) ( 50 )
يعنى اى پيغمبر به درستى كه مال حلال گردانيديم از براى تو زنان ترا كه داده اى به ايشان مهرهاى ايشان را و آن چه مالك شده است آن را دست راست تو از آن چه غنيمت گردانيده است خداى تعالى از براى تو وانعام كرده بر تو ودختران عم ترا ودختران عمه هاى ترا ودختران خاله ء ترا ودختران خاله هاى ترا آن چنان دختران كه مهاجرت كردند با تو از مكه به مدينه وزنى را كه مؤمن باشد اگر ببخشد آن زن مؤمن نفس خود را به پيغمبر اگر خواهد پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم آن كه نكاح كند او را خالص شد حلال گردانيدن زنان مذكور مر ترا خالص شدنى در حالتى كه متجاوز است از مؤمنان به تو و جارى نيست در ايشان .
ظاهر آنست كه مراد از ( أُجُورَهُنَّ ) مهرهاى زنان پيغمبر صلَّى الله عليه وآله وسلَّم به قرينه ء قول او ( أَزْواجَكَ اللَّاتِي ) و : ( أَفاءَ ) در لغت بمعنى غنيمت گردانيدن مال كسى است .
و : ( عَلَيْكَ ) متعلق است به او به اعتبار تضمين معنى انعام وتقييد ازواج به آن كه مهرهاى ايشان داده شده باشد وتقييد مملوكات به آن كه از جمله ء غنايم باشند و همچنين تقييد بنات مذكورات به آن كه هجرت كرده باشند به آن حضرت از مكه به مدينه از براى تخصيض احلال آنها نيست به آن حضرت چنان كه بعضى توهم كرده اند .
بلكه ظاهر آنست كه قيود واقعيه اند كه مذكور شده اند از جهت تنبيه بر افضليت آنها زيرا كه افضل در ازواج آنست كه تعجيل كرده شود در تسليم مهر ايشان چنان كه سنت سنيه ء ائمه ء هدى عليهم السلام بوده وافضل واطيب
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 394
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٩٤