گفت ( لا يحل لماء الرجل ان يجرى فى اكثر من اربعة ارحام من الحرائر ) .
يعنى حلال نيست مر آب منى مرد را كه جارى شود در بيشتر از چهار رحم زنان آزاد به عقد دوام .
و آن كه روايت كرده اند كه چون غيلان نام كافرى مسلمان شد وحال آن كه ده زن داشت رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم فرمود او را كه چهار زن را زنان خود نگاه دار و باقى را بگذار .
ليكن حكم مذكور مخصوص است به مردان آزاد نسبت به زنان آزاد .
فاما نسبت به كنيزكان بنده جايز نيست ايشان را زياده از دو زن آزاد يا چهار كنيزك به عقد دوام .
چنان كه محققان اصحاب تصريح نموده اند به آن .
الاية الرابعة قوله تعالى فى سورة المؤمنين وفى سورة المعارج : ( والَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ ( 29 ) إِلَّا عَلى أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ ( 30 ) فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ ) ( 31 ) .
يعنى و آن كسان كه ايشان مر فرجهاى خود را نگاه دارندگانند بر همه كس مگر بر زنان خود يا كنيزكان كه مالك ايشان شده اند دستهاى راست ايشان از جهت آن كه ايشان ملامت كرده شده نيستند در عدم حفظ فرجهاى خود برين دو قسم پس آنان كه طلب كنند غير اين دو قسم را پس آن جماعت همين ايشانند در گذرندگان از حدود شرع .
بدان كه قول او ( والَّذِينَ ) در آيت مذكوره در سوره ء مؤمنين عطف است بر موصولات كه صفات مؤمنون فاعل : ( قَدْ أَفْلَحَ ) اند يعنى بتحقيق رستگارى يافته اند مؤمنان موصوف به صفات مذكوره ومؤمنان موصوف به اين صفت كه محافظت فروج
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 284
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٨٤