چنان كه روايات صحيحه دلالت مىكند بر آن .
و در قول او ( فواحدة ) دو قرائتست ( يكى ) نصب بتقدير ( فاختاروا واحدة ) يعنى بترسند از آن كه رعايت عدالت وراستى نتوانند كرد ميان زنان متعدده پس اختيار كنيد يك زن را .
و ( ديگرى ) رفع بتقدير ( فيكفيكم واحدة ) پس كافى باشد شما را يك زن .
و كلمه ء ما در ما ملكت دالست بر عموم يعنى آن چه مالك او باشيد از كنيزكان واسناد مالكيت بدست راست از قبيل اسناد فعل است به آلت زيرا كه عادت عرب چنان بوده كه در وقت شرى بايع و مشترى دست راست يكديگر را مىگرفتند وبيع مىكردند .
وتقييد اختيار يك زن وكنيزكان آن چه باشد به خوف عدم عدالت در زنان متعدده از جهت تخصيص حكم نيست .
چنان كه متبادر است از مفهوم شرط .
بلكه از جهت آنست كه به يك زن وكنيزكان در اين صورت مناسبتر است و الا اكتفاء به يك زن وكنيزكان جايزست بر تقدير عدم خوف مذكور نيز و همچنين تقييد نكاح زنان متعدده به خوف عدالت در حق يتيمان از براى تخصيص حكم نيست .
بلكه به مناسبت سبب نزول است چنان كه مذكور شد و الا سنت است نكاح زنان متعدده بر تقدير عدم خوف مذكور نيز .
وقول او ( أَلَّا تَعُولُوا ) از عول است بمعنى ميل كردن وجور كردن يعنى اختيار
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 281
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٨١