سوگند خوريد بفعل يا ترك در زمان استقبال و خلاف كنيد آن سوگند را و نگاه داريد سوگندهاى خود را تا خلاف نشود همچنين كه بيان كرد خداى تعالى از براى شما حكم خود را در سوگندهاى شما بيان مىكند خداى تعالى از براى شما ساير احكام خود را در ساير اعمال شما تا شايد كه شما شكر نعمتهاى او به جاى آوريد .
بدان كه در قول او ( عقدتم ) سه قرائتست ماضى باب تفعيل ( 1 ) وماضى باب دوم ( 2 ) از ابواب ثلاثى مجرد وماضى باب مفاعله ( 3 ) و همه به يك معنى ( 4 ) است و آن محكم كردنست .
هامش
( 1 ) علامه ء طبرسى در مجمع البيان ج 3 ص 237 طبع الجديد تهران مىفرمايد نقلا از ابو على كسى كه عقدتم بتشديد القاف خوانده دو تا احتمال دارد : ( يكى ) به سبب تكثير فعل ( ديگرى ) بمعنى مجرد بدون اين كه تكثير فعل اراده شود چنانچه ضاعف اطلاق مىشود بدون اراده ء تكثير و هر كسى كه با تخفيف خوانده جايز دانسته است اراده ء تكثير وتقليل از وى ولى فعل بالتشديد مخصوص به تكثير است .
( 2 ) يعنى از باب نصر ينصر بضم عين المضارع .
( 3 ) علامه ء طبرسى ره مىفرمايد كسى كه عاقدتم خوانده دو تا احتمال دارد :
( يكى ) بمعنى ( عقدتم ) باشد بالتخفيف چنانچه در ( عافاه الله وعاقبت اللص وطارقت النعل ) به منزله ء فعلت مىگويند .
( ديگرى ) بمعنى مفاعله باشد يعنى مؤاخذه در صورتى است كه فاعل دو نفر باشد و اما در صورتى كه فاعل يك نفر باشد آن وقت مؤاخذه ندارد .
( 4 ) يعنى در اصل معناى اشتقاقى كه محكم كردنست نه به لحاظ هيئت زيرا كه اطلاق هيئة تفعيل افاده ء تكثير مىكند چنانچه اطلاق هيئة مفاعله افاده ء بين الاثنين مىكند مانند اين كه هيئة انفعال افاده مطاوعه مىكند مگر اين كه قرينه ء صارفه باشد كه مراد از اين اطلاقات معنى مجرد است نه مزيد فيه .