بدان كه ذريت بمعنى فرزندانست وضعاف جمع ضعيف است ( 1 ) بمعنى ناتوان .
ومراد از ناتوان ناتوانى خورد ساليست يا ناتوانى افلاس وحاجتمندى .
ومراد از ترك ( 2 ) فرزندان مشرف شدنست بر ترك ايشان نزديك مردن زيرا كه ترك بالفعل به مردنست وخوف بعد از آن معقول نيست .
هامش
1 - اين كه آيه ء كريمه راجع است بر اوصياء صغار ويتيمان .
2 - اين كه راجع است بر حاضران در نزد مريض .
3 - اين كه راجع است بر وصيت كنندگان .
وخلاصه مفاد آيه اينست قيمين واوصياء و يا حضار مجلس وصيت و يا وصيت كنندگان بايد در حق يتيمان و يا در حق وارث و يا در حق اولاد و يا در حق فقراء از خدا بترسند و به آنها ظلم نكرده اموال آنها را تلف نكنند و يا باعث محروميت وارث نشوند و يا اولاد خودشان را ضايع نكنند و همان طورى كه مىترسند اگر خودشان بميرند و بعد از خود اولاد خودشان را ضايع نكنند و همان طورى كه مىترسند اگر خودشان بميرند و بعد از خود اولاد صغير به جا مىگذارند وكودكان ضعيف وناتوان آنها زير دست مردم شوند بايد همان قدر به فكر يتيمان باشند البته قيمين واوصياء بايد از خداوند بترسند و با يتيمان سخن صواب گويند وبحق عدالت رفتار نمايند همان طورى كه با اولاد خود رفتار مىكنند .
آنهايى كه اموال يتيمان را از طريق ظلم مىخورند آنها آتش مىخورند البته آنها روز قيامت از آتش جهنم به آتش سوزان جهت عذاب و اصل خواهند شد .
خلاصه آن چه مستفاد است از ظاهر آيه ء شريفه چند چيز است :
1 - بايد با يتيمان به حق وعدالت رفتار كرد و به خوبى با آنها صحبت نمود هم چنان كه شخص با اولاد خود رفتار و صحبت مىكند .
2 - از مكافات عمل بايد بترسيد .
3 - چيزى كه به خود روا نمىدارى به ديگرى مپسند .
4 - آن چه از مال يتيم خورده شده در قيامت بدل به آتش خواهد شد .
( 1 ) ضعيف بمعنى ذو الضعف بضم ضاد ضد قوة جمعش ضعاف بكسر ضاد وضعفاء بضم ضاد وفتح العين .
( 2 ) ترك يترك بضم الراء تركا وتركانا الاخلاء والاهمال والغفلة .