باشد وقادر نباشد بر اداى قرض واجب باشد بر قرض خواه ، كه مهلت دهد او را تا آن كه قادر شود بر اداى آن و حرام باشد حبس عقوبت او جهة آن قرض .
و بر آن كه اگر ابراء كند واسقاط كند از ذمه ء آن شخص بهتر باشد و ثواب او بيشتر از مهلت دادن است با آن كه ابراء سنت است وامهال بر تقدير عدم ابراء واجب واستبعادى نيست در اين حكم بعد از ورود نص هم چنان كه جواب سلام واجب است و زيارت ائمه ء معصومين ( ع ) سنت با آن كه ثواب زيارت بيشتر است از ثواب جواب سلام به مراتب چنان كه واضح است با آن كه واجب امهال است بر تقدير عدم ابراء نه امهال مطلقا وآيت مذكوره دالست بر خيريت ابراء از امهال مطلق نه از امهال بر تقدير عدم ابراء پس خيريت مندوب از واجب لازم نيايد بلكه لازم آيد خيريت مندوب از مندوب و حاصل آنست كه امهال واجب تخيريست ومندوب عينى .
و اما آن كه بعض مشايخ در جواب استبعاد گفته اند كه ابراء جامع انظار وتصدقست وجه آن ظاهر نيست .
الاية الثالثة قوله تعالى فى سورة البقرة ايضا : ( مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ الله قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً والله يَقْبِضُ ويَبْصُطُ وإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ ) ( 245 )
يعنى كيست كه آن كس كه قرض دهد خداى تعالى را قرض نيكو پس زياده گرداند خداى تعالى عوض قرض او را از براى او وزيادهاى بسيار وخداى تعالى
هامش
صراحت آيت بر تخليه ء سبيل وى پس از ثبوت اعسار وافلاس .
3 - اين كه آيه ء شريفه ظاهر است در اين كه مدت مهلت حصول يسار و ثروت وقدرت بر اداء است .
چنانچه اخبار وارده از حضرات معصومين عليهم السلام به اين معنى صريحست .
4 - مقتضاى ظاهر آيت انظار ومهلت شامل بر عموم دينست .