و معنى آيت بنا بر توجيه ثانى آنست كه نزديك نشويد به مساجد در حالتى كه جنب باشيد تا آن زمان كه غسل كنيد مگر وقتى كه بگذريد از مساجد ومكث نكنيد آنجا و از اينجا لازم آيد كه غسل جنابت واجب باشد بر جنب جهت مكث در مساجد و اين مختار فقهاء اماميه است .
ومخفى نماند كه استثناء از نفى عام دلالت مىكند بر عموم نفى حكم در ما عداء مستثنى و بر ثبوت حكم در مستثنى فى الجمله نه بر سبيل عموم پس لازم نمىآيد كه جايز باشد دخول جنب در جميع مساجد بر سبيل عبور ومكث بلكه همين لازم مىآيد كه جايز نباشد دخول جنب در هيچ يك از مساجد بطريق مكث و جايز باشد دخول جنب در بعض مساجد بطريق عبور چنان كه گويى ( لا يحج الملوك إلا راكبين ) وبرين تقدير ثبوت حكم در مستثنى عام نيست تا احتياج شود به تخصيص اين عام بما عداء مسجد الحرام و مسجد النبي صلَّى الله عليه وآله وسلَّم چنان كه بعضى محققان فرموده اند در اين مقام بنا بر آن كه دخول جنب در اين دو مسجد بطريق عبور نيز جايز نيست نزد اصحاب ما .
و بايد دانست كه نكته ء در آن كه سكر را به جمله ء حاليه اداء نموده وجنابت را به حال مفرد وعطف كرده مفرد را بر جمله تواند بود كه اشارت باشد به استمرار سكر ميان مردم در زمان نزول اين آيت بخلاف جنابت يا به آن كه متعلق نهى
هامش
تفصيلى مستثنى است به نحوى كه بيان و شرح مىكند كه مريض جنب و مسافر جنب از نهى استثناء شده اند بايد تيمم كنند در موقعى كه متمكن از استعمال آب نباشند .
( فرع ) بنا بر اين توجيه از آيه ء شريفه ظاهر مىشود كه جنب مىتواند در صورت عدم امكان غسل با تيمم نمازى كه جماعت در آن شرط است مثل نماز جمعه بنا بر وجوب عينى آن و نماز عيد فطر وعيد اضحى بنا بر وجوب آنها وقتى كه در مسجد منعقد باشد و اما ساير نمازها پس نمىتواند با تيمم وارد مسجد شود چه جماعت در غير اين نمازها واجب نيست هر چند قائل به رافعيت تيمم نباشيم بلكه قائل به اباحه مىشويم چنانچه از ادله مستفاد مىشود .