و حق آنست كه مراد از صلاة اينجا مكان صلاتست بحذف مضاف يعنى مواضع الصلاة يا از قبيل ذكر حال واراده ء محل يعنى مساجد زيرا كه اين تفسير مرويست از امام محمد باقر عليه السّلام ومؤيد اينست قول او الا عابرى سبيل زيرا كه مراد از عبور سبيل گذشتن است از درون مساجد چنان كه متبادر است .
بخلاف توجيه اول كه مراد از عبور سبيل بر آن تقدير سفر مبيح تيمم است و اين معنى بعيد است از فهم جدا .
و اما وجه دلالت آيت بر وجوب غسل جنابتست كه معنى آيت بنا بر توجيه اول آنست كه نزديك مشويد به نماز در حالتى كه جنب باشيد تا آن زمان كه غسل كنيد مگر وقتى كه مسافر باشيد وقادر نباشيد بر آب يا در حكم مسافر چنان كه آيت دالست بر آن و از اينجا لازم آيد كه غسل جنابت واجب باشد بر جنب جهة نماز در غير صورت تيمم و اين كلام دالست بر آن كه در صورت تيمم جنابت باقيست و تيمم رفع جنابت نمىكند چنان كه مختار محققين است ( 1 )
هامش
( 1 ) ظاهر آيه ء شريفه اينست كه نزديك به نماز نشويد در حالى كه مست هستيد تا اين كه از مستى افاقه حاصل شود وخطاب بر مكلفانست كه شراب نخورند و به نماز وارد نشوند پس از شرب خمر مگر اين كه افاقه حاصل شود بر ايشان از مستى .
و همچنين مىگويد : نزديك مشويد به نماز در حالى كه جنب هستيد تا اين كه غسل كرده باشيد مگر اين كه مسافر باشيد در صورتى كه قادر به غسل نشويد پس آن وقت نزديكى به نماز عيب ندارد با تيمم چنانچه در آيه ء فلم تجدوا ماء بيان مىكند .
و بنا بر اين توجيه هيچ اشكالى متوجه نيست زيرا كه جمله ء ( حَتَّى تَغْتَسِلُوا ) غايت نهى جنب از نزديك شدن به نماز است نه غايت نهى از نزديكى مستان به نماز .
وتكرار هم لازم نمىآيد زيرا كه جمله ء ( وإِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ ) حكم