پس ثابت شد به اين آيت كه غسل جنابت واجبست
و ( در اين مقام ) نيز چند فايده است :
يكى آن كه جنب اسميست جارى مجراى مصدر كه جنابتست
ومصادر اسماء اجناسند كه مساويست در ايشان واحد وتثنيه وجمع ومذكر ومؤنث چنان كه گويند ( رجل جنب وعدل ورجلان جنب وعدل ورجال جنب وعدل وامرأة جنب وعدل ) پس بنا بر اين ( جنبا ) خبر ( كنتم ) تواند بود واو بحسب لغت بمعنى جنابت و بعد است يعنى دور شدن نه بمعنى اجناب وابعاد يعنى دور گردانيدن چنان كه از كلام بعضى مفسران مستفاد مىگردد و در شرع عبارتست از كسى كه دور شده باشد از طهارت به سبب جماع وخروج منى در خواب و در بيدارى ،
دوم آن كه قرائت مشهوره فاطهروا است بتشديد طا
واو در اصل فاطهروا همزه ء وصل زياده كرده اند بنا بر تقدير ابتداء به ساكن و بعد از دخول فا ساقط شده است در درج وتطهر در لغت شستن تمام بدنست چنان كه از كتب لغت معلوم مىشود و بعضى محققان تفسير نموده اند به آن و بعضى قراء فاطهروا خوانده اند به صيغه ء امر از اطهار يعنى برين تقدير نيز مراد تطهير تمام بدنست تا موافق شود به قرائت مشهوره پس معلوم شد كه مراد امر به غسل است ومؤيد اينست آن كه در آيت ديگر واقع شده كه ( ولا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا ) .
سوم آن كه بعضى واجب داشته اند در رفع جنابت تقديم وضوء را بر غسل
و اين قول باطل است به اجماع فرقه ء ناجيه ( 1 ) چنان كه در محلش مذكور شده پس مراد
هامش
( 1 ) دليل بر عدم وجوب وضوء قبل از غسل جنابت قوله تعالى ( فَاطَّهَّرُوا ) از جهت اين كه آيه ء شريفه صريح است در ترتيب غسل بر جنابت و گذشت از مصنف تطهر عبارت از شستن تمام بدن است پس اگر وضوء هم لازم بود ( فَاطَّهَّرُوا ) را جزاء بر شرط قرار نداد چون كه آيه در مقام بيان حكم است و مقدمات حكمت هم جارى است .