و اگر از آن عاجز باشد تحقيق قيمت او نمايد وبثمن آن گندم خريده برده مسكين قسمت كند هر مسكين را نيم صاع .
و اگر از آن نيز عاجز آيد ده روز روزه دارد .
ومعتبر در قيمت حيوانات مذكوره قيمت منى است .
اگر آن قتل صيد در احرام به حج واقع شده باشد قيمت مكه است اگر احرام به عمره واقع شده و اگر صيد مقتول غير اقسام مذكوره باشد پس اگر جزاء معين دارد در شرع وعاجز است از آن واجبست برو قيمت آن جزاء در روز اخراج و اگر جزاء معين ندارد واجبست قيمت آن صيد مقتول در روز قتل .
وقول ( لِيَذُوقَ ) متعلق است بقول او فجزاء بأحد تقديرات مذكوره و معنى و بال ضرر عاقبت است از وبيل بمعنى شديد وثقيل كه در آخر مضرت آن ظاهر شود ومراد از امر فعل است .
وقول او ليذوق دالست بر آن كه جزاء مذكور نسبت به آن چه عاقبت به جرم قاتل صيد خواهد رسيد اندكيست و به منزله ء چشيدن طعام است و ظاهر اين كلام دالست بر آن كه جزاء مذكور عقوبت باشد نه مكفر گناه .
وبرين تقدير معنى قول او ( عَفَا الله عَمَّا سَلَفَ ) آن باشد كه عفو كرده است خداى تعالى قتل صيدى را كه پيش از نزول اين آيت يا پيش از اسلام واقع شده باشد نه آن كه عفو مىكند خداى تعالى در دفعه اول كه محرم قتل صيد كند از باقى عقوبات كه مستحق آن شده سبب اين عقوبت كه يكى از جزاهاى مذكوره است چنان كه بعضى مفسران تفسير نموده اند اگر چه اين معنى ملايمتر است بقول او ( ومَنْ عادَ فَيَنْتَقِمُ الله مِنْهُ ) و اين قول دو احتمال دارد يكى آن كه اگر محرم دفعه ء ديگر قتل صيد كند واجبست برو يكى از جزاهاى مذكوره ومع هذا انتقام مىكشد
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 398
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٩٨