تسميه در نحر .
و احتمال دارد كه مراد از بدن مطلق شتران قربانى باشد عامتر از آن كه هدى حج تمتع باشد يا هدى حج قران يا اضحيه وبرين تقدير ( كلوا واطعموا ) محمول باشند بر قدر مشترك ميان وجوب وندب .
و اسم اشارت در قول او كذلك اشارتست به مصدر ( جَعَلْناها لَكُمْ ) يعنى هم چنان كه گردانيديم شتران قربانى را از براى شما از جمله ء علامتهاى عبادتهاى حج مسخر گردانيديم آنها را از براى شما چنان كه هر چه خواهيد بر ايشان مىتوانيد كرد و با وجود قوت بدن كه دارند سركشى نمىكنند و اين نيز از جمله ء نعمتهاى عظيمه است كه شكر بر آن واجبست .
و كلمه ء لن در ( لَنْ يَنالَ الله ) بمعنى تأكيد است وتأييد ومراد آنست كه به مجرد بخشيدن گوشت قربانى وريختن خون ايشان رضاى خداى تعالى حاصل نمىشود بلكه موقوفست حصول رضاى الهى بر تقوى وپرهيزكارى از مخالفت اوامر ونواهى واخلاص در امتثال آن و چون تسخير حيوانات عظيمه ء مشتمله بر خير كثير از جمله ء نعمتهاى بزرگ حق سبحانه و تعالى است تكرار فرمود ذكر آن را جهة مبالغه در وجوب شكر بر آن چنان كه قول او ( لِتُكَبِّرُوا الله عَلى ما هَداكُمْ ) اشارتست به آن .
و ما در ( ما هَداكُمْ ) احتمال دارد كه مصدريه باشد و احتمال دارد كه موصوله باشد يا موصوفه بحذف عائد وقول او ( وبَشِّرِ الْمُحْسِنِينَ ) عطف است بر صيغه هاى امر مذكور به تخصيص خطاب اينجا به رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم كه بشير ونذير بحسب حقيقت اوست وبرين تقدير قول او ( لَنْ يَنالَ الله ) به آن چه متعلق است به او .
وقول او ( كَذلِكَ سَخَّرَها ) با آن چه متعلق است به او جمله هاى معترضه اند ميان
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 383
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٣٨٣