و شك نيست كه اين روايات دلالت مىكنند بحسب ظاهر بر وجوب نماز جمعه مطلقا خواه امام ظاهر باشد وخواه غايب وخواه نايب خاص يا عام در حال غيبت حاضر باشد وخواه نى ( 1 ) و اصل عدم اعتبار شرطست مگر بدليل خارج
هامش
قال تجب الجمعة على سبعة نفر من المسلمين ولا جمعة لأقل من خمسة من المسلمين احدهم الامام فاذا اجتمع سبعة و لم يخافوا أمهم بعضهم وخطبهم ( الفقيه ج 1 ص 135 ) .
و - فى الوسائل ج 3 ص 10 عن محمد بن الحسن بإسناده عن الحسين بن سعيد عن صفوان عن العلماء عن محمد بن مسلم عن احدهما عليهم السلام قال سألته عن اناس فى قرية هل يصلون الجمعة جماعة قال نعم ( و ) يصلون اربعا اذا لم يكن من يخطب ( فى التهذيب ج 1 ص 321 والاستبصار ج 1 ص 210 ) .
( 1 ) قال صاحب الوسائل بعد نقل جملة من الروايات فى ج 3 ص 13 ما هذا ترجمته تمامى آن چه از آيات و احاديث متواترة كه دلالت دارند بوجوب نماز جمعه دلالت مىكند بر عدم اشتراط حضور امام زمان و يا اذن خاص و يا فقيه بر وجوب نماز جمعه ودليل صالحى بر اشتراط اذن واشتراط فقيه ثابت نشده است .
ومراد از لفظ امام كه در اخبار جمعه وارد شده امام جماعت است نه امام اصل منصوب من الله .
وقال العلامة الشيخ احمد بن الشيخ اسماعيل الجزائرى فى آيات الاحكام ما هذا ترجمته آيه ء شريفه ء جمعه دلالت مىكند بوجوب نماز جمعه از جهت اين كه امر براى وجوب است .
و در اين مقام به اتفاق علماء كافة براى تكرار است وتعقيب امر به نماز جمعه به ترك مبايعه وتوقيت انتشار به كسب پس از اداء نماز و غير آنها از اقسام تأكيد دلالت مىكند بر تأكد وجوب .
و اخبار مستفيضه بلكه متواتره هم دلالت بر وجوب مىكند .
و پس از نقل جمله ء از اخبار وارده در وجوب نماز جمعه و نقل اقوال علماء مىفرمايد :