واجبه ء مركبه از ماليه وبدنيه مثل حج وجهاد تعيين نيابت جايز است و در عبادات واجبه ء ماليه مثل زكات و خمس واداء دين وكفارت و غير آن در حال حيات مطلقا نيابت جايز است و همچنين است عبادات مندوبه ء ماليه ومركبه از ماليه وبدنيه مثل حج مندوب .
چنان كه مرويست از على بن يقطين ملازم امام باقر عليه السّلام كه يك سال پانصد كس را به نيابت خود به حج فرستاد كه اقل مال اجاره ء ايشان هفتصد مثقال طلا بود واكثر آن ده هزار درهم و همچنين جايز است نيابت در زيارت ائمه ء معصومين عليهم السلام و در عبادات واجبه ماليه ومركبه بعد از موت نيابت جايز است بى خلاف و در بدنيه به اجماع فرقه ء ناجيه خلاف مر فرقه ء هالكه را .
چنان كه روايت كرده اند از امام صادق عليه السّلام كه پرسيدند كه آيا نماز كردن به نيابت ميت نفع مىرساند آن ميت را يا نى فرمود كه ( نعم حتى انه ليكون فى ضيق فيوسع عليه ذلك الضيق ثم يؤتى فيقال له خفف عنك هذه الضيق بصلوة فلان اخيك عنك ) يعنى آرى نفع مىرساند تا آن كه هر آينه مىباشد در موضع تنگى پس گشاده گردانيده مىشود برو آن موضع تنگ بعد از آن مىآيند نزد آن ميت ومىگويند او را كه دفع كردند از تو اين تنگى را به سبب نمازى كه فلان برادر تو از قبل تو به جاى آورد و غير اين روايات صحيحه ء صريحه در اين باب بسيار است .
الاية الخامسة قوله تعالى فى سورة الفرقان : ( وهُوَ الَّذِي جَعَلَ اللَّيْلَ والنَّهارَ خِلْفَةً لِمَنْ أَرادَ أَنْ يَذَّكَّرَ أَوْ أَرادَ شُكُوراً ) ( 62 ) يعنى خداى تعالى آن چنان خدائيست كه گردانيده است شب و روز را خليفه وقايم مقام يكديگر از براى كسى كه خواهد كه متذكر شود و بداند
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 208
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٢٠٨