مرتبه اول و مرتبه سيم يكى شمرده تا سه ذكر شود موافق سه علت وتواند بود كه علل مذكور در آيت آخر اشارت به آن سه علت باشد .
و ديگر آن كه نسخ احكام شرعيه محل فتنه واشتباه منكر است به تخصيص نظر يهود و منكر نسخاند چنان كه در علم اصول مبين شده به تخصيص نسخ اول كه در قرآن واقع شده چنان كه از ابن عباس سابقا روايت كرده شده ازين جهت تحويل قبله را مكررا ومؤكدا ايراد نمود جهة رد انكار منكران ودفع اشتباه والتباس ناقصان .
ووجوه ديگر گفته اند كه خالى از ضعفى نيست .
الاية السادسة قوله تعالى فى سورة البقرة ايضا : ( ولِلَّهِ الْمَشْرِقُ والْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ الله إِنَّ الله واسِعٌ عَلِيمٌ ) ( 116 ) يعنى مر خداى راست مواضعى كه در جانب مشرقست ومواضعى كه در جانب مغربست پس هر جا كه مىگردانيد رويهاى خود را بسوى كعبه پس آنجا جهة وقبله پسنديده خداى تعالى به درستى كه خداى تعالى گشاده وشامل است رحمت او عام وكامل است علم او .
بدان كه مراد از توليه اينجا گردانيدن روست ومفعول او مقدر است يعنى ( أينما تولوا وجوهكم ) به قرينه ء قول او ( فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ) .
ومراد از وجه خداى تعالى جهت خداى تعالى است يعنى قبله كه مرضى ومقبول اوست .
روايتست از امام باقر و امام صادق عليهما السلام كه اين آيت نازل شده است در صحت نماز نافله ء سفر رو بهر جانب كه مركب متوجه باشد .
وقول او ( فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ ) نازل شده است در نماز فريضه كه جايز نيست در او غير از توجه به جانب كعبه پس اين آيت مخصوص است به نماز نافله در سفر وبرين تقدير چند قيد است در آيت مذكوره معتبر باشد يعنى در نماز
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 132
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص١٣٢