ركعتى است و چهار ركعتى .
و بعضى گفته اند كه نماز خفتن است از جهة آن كه ميان اول نمازهاى شب و اول نمازهاى روز است يعنى نماز شام و نماز بامداد .
و بعضى گفته اند كه نماز بامداد است از جهة آن كه ميان دو نماز روز است وميان غايت تاريكى شب وغايت روشنى روز است و از جهة آن كه در اين وقت ملائكه شب و ملائكه روز جمع مىشوند نزد نماز بامداد و هر دو فريق او را در ديوان خود مىنويسند ووجه صلاة وسطى مجمل مذكور شد وتصريع تعيين نيافت آنست كه مردم بر همه ء نمازها محافظت تمام نمايند احتياطا تا به جزم بر نماز وسطى محافظت تمام نموده باشند هم چنان كه شب قدر و اسم اعظم خداى تعالى وساعت اجابت دعاء واجل در شرع مجمل مذكور شده اند وتعيين نيافته اند تا مردم در همه ء شبها به عبادت مشغول باشند و به همه اسماء الله مداومت نمايند و در همه ساعات به دعا اشتغال نمايند و همه وقت از موت خوف داشته باشند .
و تحقيق كلام در قول او ( وقُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ ) عن قريب در محل مناسب مذكور خواهد شد ورجال جمع رجل است مثل قيام كه جمع قايم است و ( ركبان ) جمع راكبست ومفعول ( خفتم ) مقدر است يعنى ( فان خفتم عن الصلاة على وجه الاستقرار ) و ( فَرِجالًا أَوْ رُكْباناً ) حالند از فاعل فعل محذوف يعنى ( فصلوا رجالا او ركبانا )
يعنى پس اگر بترسيد از نماز كردن بر وجه قرار و توقف پس نماز كنيد در حالتى كه پياده رونده باشيد يا سوار راننده باشيد ومراد از قول او ( فَاذْكُرُوا الله ) امر است بصلوة به قاعده اى كه مقرر است در حال امنيت يا به شكر خداى تعالى بر نعمت تعليم نماز و احكام او و بر تقدير ثانى كافى از براى تشبيه است وماء اول ماء مصدرى وماء دوم ماء موصوله .
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 97
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٩٧