و اين قول مرويست از اهل بيت عليهم السلام وشيخ ابو جعفر طوسى است ووجه وسطى بودن آن آنست كه در ميان روز واقع است پس وسطى باشد بمعنى اول و چون در ميان روز هوا گرم است پس مشقت در اين نماز بيشتر است وازين جهت ثواب او بيشتر است بنا بر حديث مشهور كه ( افضل العبادة احمزها ) يعنى فاضلترين عبادتها دشوارترين آنهاست پس وسطى باشد بمعنى ثانى نيز .
ووجه تخصيص او بعد از تعميم همين است ( يا آن كه ) او اول نمازيست كه خداى تعالى فرض گردانيده ( يا آن كه ) در اين وقت درهاى آسمان را مىگشايند ونمىبندند تا نماز پيشين .
و بعضى برآنند كه نماز عصر است بنا بر آن كه روايت كرده اند از رسول صلَّى الله عليه وآله وسلَّم كه گفت در روز غزوه ء احزاب ( شغلوا عن الصلاة الوسطى صلاة العصر )
يعنى مشغول گردانيدند ما را كافران از نماز وسطى كه عصر است .
ومؤيد اين معنى است آن كه روايت كرده اند از رسول صلَّى الله عليه وآله وسلَّم كه گفت
( من فاتته صلاة العصر فكأنما وتر أهله وماله ، وفى رواية حبط عمله )
يعنى هر كس كه فوت شود ازو نماز عصر پس گوييا هلاك گردانيده شده است اهل بيت او و مال او .
و در روايت ديگر آمده است كه گوييا ضايع شده است عملهاى خير او به تمام و اين قول سيد مرتضى است رضى الله عنه ووجه وسطى بودن او آنست كه در ميان دو نماز روز و دو نماز شب پس وسطى باشد بمعنى اول و چون اين وقت اشتغال مردم است به كسب معيشت پس مشغولى نمودن به نماز در اين وقت دشوارتر خواهد بود پس وسطى باشد بمعنى ثانى نيز .
و بعضى گفته اند كه نماز شام است از جهة آن كه در عدد ركعات ميان دو
تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — صفحة 96
مساهمون: أبي الفتح الجرجاني
ص٩٦