و نجس بفتح جيم مصدر است وبمعنى صفت مشبهه نيز آمده است وبكسر جيم صفت مشبه است چنان كه گويند : نجس ينجس نجسا بفتح جيم فهو نجس و نجس بفتح وكسر و چون نجس بفتح مصدر بود و در مصدر افراد وتثنيه وجمع برابر - نجس خبر از مشركين واقع شده نه انجاس ( 1 ) يا نجسون .
هامش
آفتاب پرستان وستاره پرستان و مثل كفار اهل كتاب كه موحد هستند بدون شرك و پس نسبت بين مشرك و اهل كتاب عموم وخصوص من وجه است در يك مورد مجتمع و در دو مورد متفرق پس اطلاق مشرك منصرف است بر كفارى كه مقر بالوهيت بوده بدون قول به توحيد خواه اهل كتاب باشند و يا نه و اهل كتاب كسانى را گويند كه بر ايشان كتابى بيايد خواه موحد باشند و يا نه وبالجمله اطلاق مشرك بر كفار اهل كتاب كه قائل به توحيداند صحيح نيست و اما اطلاق مشرك بر بت پرستان كه قائل بالوهيت هستند ولى بتها را شفيع ومقرب مىدانند و همچنين بر اهل كتابى كه قائل به اقانيم ثلاثه اند خواه بعنوان اتحاد و يا به حلول مثل پيروان اناجيل اربعه فعلى حقيقت است .
پس قول بر اين كه مشرك عبارتست از مطلق كافر و يا اين كه عبارتست از كافر غير كتابى بعيد از تحقيق است به جهت انصراف مشرك بر كسانى كه قائل بالوهيت هستند بدون قول به توحيد خواه از اهل كتاب باشند و يا غير آن و اهل كتاب دو قسمت است يكى غير موحد مانند كسانى كه قائل به اتحاد و يا قائل به حلول هستند و ديگرى موحد كتابى كه داخل مفهوم مشرك نيستند .
( 1 ) انجاس جمع نجس بفتح جيم آمده نه نجسون يقال نجس نجسا و نجس ونجاسة كان قذرا غير طاهر ولا نظيف فهو نجس و نجس و نجس و نجس و نجس جمع انجاس وخبر بودن مصدر ( نجس ) از اسم عين ( المشركون ) دلالت مىكند كه قضيه مشروطه ء عامه