جهت حمايت قافله ء شام از مكه برون آمده بر اهل اسلام سبقت نمودند و در بدر كه آبيست در حدود مكه كه عادت عرب چنان بود كه هر سال يك روز بر سر آن آب جمع مىشدند ونزول كردند ولشكر اسلام بر سر ريگ خشك فرود آمدند كه در آن نواحى اثر آب نبود وقدمها در ريگ فرو مىرفت و راه رفتن مشگل بود و چون در خواب شدند اكثر ايشان را احتلام واقع مىشود پس شيطان به صورت مردى نزد ايشان آمد وگفت اى اصحاب محمد گمان شما آنست كه شما بر حقيد وحال آن كه نماز مىكنيد با جنابت وتشنگى مىكشيد و اگر شما بر حق مىبوديد اهل مكه پيشتر از شما به آب نمىرسند پس آگاه باشيد كه عن قريب بر سر شما مىآيند واكثر شما را بقتل مىرسانند و باقى را اسير مىكنند پس اهل اسلام ازين وسوسه به غايت غمگين شدند پس خداى تعالى از آن سبب باران عظيم فرستاد بر ايشان چنان كه آب در رود خانه روان شد و همه سيراب شدند ووضوء ساختند و غسل كردند وريگها محكم شد چنان كه رفتن ايشان بر سر كفار آسان شد و پس آيت مذكوره تا آخر نزول شد جهت اشارت بوقوع اين صورت .
وبرين تقدير ظاهر آنست كه مراد از تطهير از جنابت است يا از مطلق حدث چنان كه مناسب سبب نزول است ومتبادر است از لفظ تطهير شرعا طهارت از مطلق حدث و خبث چنان كه محتملست بحسب لغت .
ومراد از رجز شيطان جنابتست چنان كه بعضى ديگر از مفسران گفته اند ليكن معنى اول مناسبتر است بمعنى رجز كه نجاستست ومؤيد اينست قرائت رجس الشيطان زيرا كه رجس مرادف نجاست است ( 1 ) وصريح است در آن .
هامش
( 1 ) مستفاد از موارد استعمال اينست كه رجس مرادف نجاست نيست بلكه رجس اعم است از نجس وكفايت مىكند در مقام استشهاد به گفته ء ما اين كه در آيه ء