طهور بفتح اول از اسماء متعديه است بمعنى مطهر .
و اما استعمال از جهت آن كه شايعتر است استعمال او در اين معنى چنان كه واقع شده در حديث نبوى صلَّى الله عليه وآله وسلَّم كه ( جعلت لي الارض مسجدا وطهورا ) يعنى گردانيده شده است از براى من همه روى زمين محل نماز ومطهر بخلاف اديان سابقه كه در همه جا نماز صحيح نبوده و زمين مطهر نبود .
و نتواند بود كه مراد از طهور اينجا معنى طاهر باشد زيرا كه در اديان سابقه نيز زمين طاهر بوده پس اراده ء آن در مقام بيان خواص مناسب نباشد .
وچنانكه در حديث ديگر واقع شده است كه چون پرسيدند از رسول خدا صلَّى الله عليه وآله وسلَّم كه وضوء كردن به آب دريا صحيح است يا نه فرمود كه ( هو الطهور ماؤه ويحل ميته ) يعنى دريا مطهر است آب او و حلال است مرده ء او زيرا كه اگر مراد معنى طاهر باشد جواب مطابق سؤال نباشد و از جهت آن كه در عرف آب را بطهور وصف مىكنند وماء طهور مىگويند و غير آب را بطهور وصف نمىكنند وتراب طهور مثلا نمىگويند و ظاهر آنست كه وجه اين تخصيص آنست كه در معنى طهور مطهريت معتبر است پس معلوم شد كه استعمال طهور در اين معنى حقيقت است ( 1 ) و در معانى ديگر مجاز و الا اشتراك لازم آيد و آن خلاف اصل است
هامش
( 1 ) طهور بفتح الفاء مثل العروس والعروض والعزوف والعسوف والعصوب والعقول والعلوق والوقود والودود والشكور والظلوم والاكول والذنوب وغيرها من المواد التى كانت على هيئة فعول كلها بمعنى حامل المبدإ و من البديهى ان الهيئة التى تدل على حمل المبدإ يتحد فى بعض المواد بالفاعل فى المصداق وفى بعض بالآلة مثل الضروب فانه موضوع لبيان اتصاف الفاعل بحمل المبدإ فيعبر عنه بالفاعل مع اضافة المبالغة فيه مثل الوقود بانه موضوع لبيان اتصاف الشيء بحمل الوقادة والاشتعال فيعبر عنه بما يوقد وكذلك الصبور بمعنى حامل الصبر فيعبر عنه بالصابر