تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1939

مساهمون:

ص١٩٣٩
بلندى برخى درختان خرما به هفده هجده متر مىرسد و عمرشان از صد و بيست در مىگذرد . مراكز خرماخيز ايران استانهاى سيستان و بلوچستان و هرمزگان ، بوشهر ، خوزستان ، خراسان ، ( طبس ) اصفهان ( خوربيابانك ) مىباشد ( برگرفته از نوشته‌هاى دانشمند عبد الكريم حكمت يغمايى ) . وجه تسميهء نوروز : در باب وجه تسميهء نوروز تاريخ‌نويسان و محققان عقايد مختلفى ذكر كرده‌اند كه به افسانه شبيه‌تر است تا حقيقت ، اما چون آوردن آنها خالى از لطف نيست بعض آنها ياد مىشود : فردوسى سرايندهء نامور ضمن شرح پادشاهى جمشيد سروده است :
« چو آن كارهاى وى آمد بجاى * ز جاى مهين برتر آورد پاى
به فر كيانى يكى تخت ساخت * چه مايه به دو گوهر اندر نشاخت
كه چون خواستى ديو برداشتى * ز هامون به گردون برافراشتى
چو خورشيد تابان ميان هوا * نشسته برو ، شاه فرمانروا
جهان انجمن شد بر تخت اوى * فرومانده از فرهء بخت اوى
به جمشيد بر ، گوهر افشاندند * مر آن روز را « روزنو » خواندند
سر سال نو هرمز فرودين * بر آسوده از رنج تن ، دل ز كين
بزرگان به شادى بياراستند * مى و جام و رامشگران خواستند
چنين روز فرخ از آن روزگار * بمانده از آن خسروان يادگار »
ابن البلخى مؤلف « فارسنامه » راجع به چگونگى پديد آمدن جشن نوروز گفته است : . . . « پس بفرمود ( مقصود جمشيد است ) تا جملهء ملوك و اصحاب اطراف و مردم جهان به اصطخر حاضر شوند ، چه جمشيد در سراى نو بر تخت خواهد نشستن و جشن ساختن و همگان بر اين ميعاد آنجا حاضر شدند و طالع نگاه داشت و آن ساعت كى شمس به درجهء اعتدال ربيعى رسيد وقت سال گردش ، در آن سراى به تخت نشست ، و تاج بر سر نهاد ، و همهء بزرگان جهان در پيش او بايستادند . و جمشيد گفت بر سبيل خطبه كى ايزد تعالى و رج و بهاى ما تمام گردانيد و تأييد ارزانى داشت و در مقابل اين نعمت‌ها بر خويشتن واجب گردانيديم كى با رعايا عدل و نيكويى فرماييم . چون اين سخنان بگفت همگان او را دعاى خير گفتند و شادىها كردند و آن روز جشن ساخت و « نوروز » نام نهاد و از آن سال باز نوروز آيين شد و آن روز هرمز از ماه فروردين بود و در آن روز بسيار خيرات فرمود و يك هفته متواتر به نشاط و خرمى مشغول بودند و بعد از آن يك شبانه روز عبادتگاه رفت و يزدان را عز ذكره پرستش و شكر گزارد . . . » ابو ريحان محمد بن بيرونى ( 437 - 363 ) در كتاب التفهيم لاوايل صناعة التنجيم مؤلف به سال 420 آورده است : « از رسم‌هاى پارسيان نوروز چيست ؟ نخستين روز است از فروردين ماه و از اين جهت « روز نو » نام كردند ، زيراك پيشانى سال نو است . »
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1939 | ژان شاردن / اقبال يغمايى