تيمچهها جماعتى صديقيان كه از هند سوداگرند مىباشند . و اين صديقيان سنى هند هستند و مالداران هند در آن جا فرود مىآيند . هر متاعى كه از راه بندر عباس مىآيد در آن جا فرود مىآيد . و آن كاروانسرا در زمان وزارت ساروتقى ساخته شده است ، و متاع سوداگران هند مثل نبات ، نيل ، ومنديل ، و چيت قلمكار در آن كاروانسرا خريد و فروش مىشود .
كاروانسراى حلال : كه در طرف نقش جهان است . آن را شاه عباس كوچك به نام خود ساخت . براى آن آن را كاروانسراى حلال نام كردند كه شاه عباس از زر حلال آن كاروانسرا را ساخت و فرمود كه خوراك و پوشاك شاه از كرايه آن كاروانسرا بود . در اين كاروانسرا سوداگران رومى مىباشند ، و متاع ايشان كاغذ و فروش نقره است .
كاروانسراى دختر شاه عباس : كه زن ميرزا عبد العظيم بود در پشت بازار مسگران است . در آن كاروانسرا سوداگران قرا داغ مىباشند ، و متاع ايشان كنيز و غلام است ، از گرجى و اروس در آن كاروانسرا خريد و فروش مىشود . و در هيچ كاروانسرايى ديگر كنيز و غلام از سياه و سفيد نفروشند . حكم شاه چنين است .
كاروانسراى خراسانيان : در آخر بازار رنگرزان است و دو كاروانسرا است . يكى قديمى و ديگرى در زمان شاه عباس كوچك ساخته شده است و متاع سوداگران خراسان پوست بخارايى و نمد مشهدى و ترنجبين و آلوى بخارايى و جاجيم و قالى خراسانى و شيرخشت خراسان در آن كاروانسرا خريد و فروخت مىشود .
كاروانسراى خوانساريان : كه در بازار درودگران واقع است ، و سوداگران خوانسار در آن كاروانسرا فرود مىآيند ، و متاع ايشان خشكبار است مثل زردآلوى خشك ، مويز خشك كه آن را قيصى گويند .
ديگر سيب بزرگ سرخ كه آن را سيب خوانسار گويند ، و گلابيهاى سبز رنگ كه آن را آبدندان خوانسار گويند . و ميپخت آبست كه شيره انگور را مىگيرند و در ديگ مىجوشانند تا آن كه خوب غليظ شود . آرد مىريزند و آن قدر مىجوشانند كه به طريق پالوده مىشود ، و آن را پاره پاره كرده در آفتاب مىگذارند تا خشك شود ، و بعضى مغز بادام و مغز گردو داخل آن مىكنند ، و آن را مىپخت بادامى و گردويى مىگويند . ديگر گلابى شيرين را دو پاره مىكنند ، و در آن مغز گردو مىريزند و مىگذارند خشك شود . آن را سر كلاغ مىگويند . و سوداگران خوانسار همين متاع دارند .
كاروانسرايى : در اول بازار لوافان واقع است كه به كاروانسرايى . . . مشهور است . در زمان شاه عباس بزرگ روميان در آن جا بار مىانداختند . چون شاه عباس ثانى كاروانسراى حلال را ساخت روميان و سوداگران روم در كاروانسراى حلال بار مىاندازند .
كاروانسراى عليقلى خان : كه در بازار علاقهمندان است و در آن كاروانسرا هنديان مىنشينند ، و پارچه مىفروشند . مسلمان در آن بازار و كاروانسرا نيست ، و پارچههاى خوب در آن جا پيدا مىشود .
كاروانسراى خواجه محرم : لله شاه صفى كه در نزديك خانه و لنديس است ، و در آن كاروانسرا يزديان فرود آمده ، و متاع ايشان مانند انار ، انجير ، گلاب ، در آن كاروانسرا فروخته مىشود .
كاروانسرا ياربايا : كه هندويان در آن جا هستند .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1904
مساهمون: ژان شاردن
ص١٩٠٤