كاروانسراى نطنزيان : مردم نطنز و سوداگران نطنز در آن كاروانسرا فرود مىآيند ، و آن كاروانسرا را امير اسماعيل قهوهچى در زمان شاه عباس بزرگ ساخته است . متاع سوداگران آن كاروانسرا مويز خشك و سنجد خشك ، كرباس و متقال نطنزى است .
كاروانسراى ساغرچيان : واقع است در بازار كفش دوزان . ساغرچيان پوست الاغ و پوست اسب را ساغرى مىسازند . ديگر پوستى ساغرى نمىشود الا پوست اسب و الاغ ؛ و هر رنگ كه بخواهند رنگ مىكنند ، مثل سرخ و سبز و زرد و نارنجى .
كاروانسراى عباسى : كه در قرب و نزديك ميدان كهنه واقع است ، و در آن كاروانسرا مردم . . . مىباشند و كرباس مىبافند . و كاروانسراى بزرگ و قديمى است . پيش از زمان شاه عباس مردى بود زهر مار سلطان ارشلو كه در آن جا مثل شاه بود ، و بىحساب بسيار مىكرد . شاه عباس بزرگ او را كشت .
كاروانسراى باواناتيان : كه به كاروانسرايى ميرزا هدايت مشهور است . كاروانسرايى است بزرگ كه متاع شيراز و باوانات در آن فرود مىآيد . متاع شيراز شيشه قليان و قرابه شيرازى و خرما و آب ليمو و عرق بهار نارنج و ليمو و رطب يعنى خرماى تازه ، و متاع باوانات كشمش سبز و مويز سياه و خرماى سياه كه خرماى شاهانى گويند ، و روغن و دوشاب ، و باوانات دهى است از دهات شيراز .
كاروانسراى بازار عربان : در نزديك ميدان كهنه است ، و در آن كاروانسرا مردم محلات فرود مىآيند و متاع محلات خوان و خوانچه نقاشى است . و قالى كار محلات در آن جا خريد و فروش مىشود ، و مردم جوشقان كه قالى بافند در آن جا هستند .
كاروانسراى بوريابافان : كه در طرف محله گلبار است و در آن كاروانسرا بورياباف مىباشند . در اصفهان به غير از آن كاروانسرا در هيچ كاروانسرايى بورياباف نيست . و هر بوريايى كه در مسجد و حمامها مىاندازند در آن كاروانسراست .
در معرفت كاروانسراهايى كه در ميدان شاه است :
كاروانسراى مقصود عصار : مقصود عصار مردى بود صاحب مال ، و شاه عباس بزرگ او را پدر گفته بود .
مقصود عصار قريب به ده دوازده دكان و كاروانسرا داشت كه حالا همه خراب شده . اين كاروانسرا را مقصود عصار از مال خود ساخت و پيشكش شاه عباس بزرگ كرد . در اصفهان به خوبى اين كاروانسرا نيست . بلكه در همه ايران مانند ندارد ، و اين كاروانسرا واقع است در نزديك ميدان شاه ، و در حجرههاى آن سوداگران لار و هرمز و بهبهان و نيريز مىباشند ، و متاع مردم آن قهوه و تنباكو ، جوز ، ميخك و زنجبيل و هليله مىباشد . شاه عباس آن كاروانسرا را به دختر خود بخشيد و المال پادشاهى شده است .
كاروانسراى جده : كه دو در دارد كه يك درش از طرف ميدان است ، و يك درش در طرف چهاسوى بازار سار و تقى ، كه به طرف دفتر خانه مىرود ، و درى كه رو به ميدان است جماعت لندره فروشان و لندره دوزان از ارمنى و مسلمانان دكان دارند ، و در دو طرف چهار سوق تيمچه ساختهاند كه ارامنه حلب در آن تيمچه مىباشند . دو تيمچه در برابر يكديگر است . در آن