مىگردد .
اما وجه تسميه قصيده : چون در نوع قصايد نظر شعرا بيشتر متوجه اشخاص و مقصودهاى معين از قبيل مدح و موعظت و حكمت و تهنيت و تعزيت بزرگان وقت بوده است آن را قصيده به معناى مقصود ناميدهاند كه مأخوذ از قصد به معنى توجه و روىگرداندن به كسى يا چيزى است .
علماى ادب معتقدند كه در قصايد پارسى تصريع مطالع لازم است و هر قصيده كه مطلع آن مصرّع نباشد اگر چه دراز بود آن را قطعه خوانند و اسم قصيده بر آن اطلاق نكنند .
صفحه 102 فنون بلاغت و صناعات ادبى تاليف استاد فقيه جلال الدين بهايى .
قطعه شعرى است مركب از چند بيت كه مصراعهاى جفت آن به يك قافيه باشد ، و مجموع ابيات آن كه از دو بيت كمتر نمىشود و گاه به پنجاه و شصت بيت مىرسد بايد در بيان يك معنى مقصود سروده شود . در پرداختن قطعه رودكى ، سنايى ، انورى ، سعدى ، ابن يمين و شاعره فقيد پروين اعتصامى از استادان مسلم به شمار مىروند .
بديع و قافيه تاليف دكتر محمد خزائلى - دكتر حسن سادات ناصرى .
قم : گاسپار دروويل در سفرنامه خود راجع به قم آورده است :
قم شهرى بزرگ و قديمى از ايالت عراق عجم ، و مانند مشهد از نظر مذهبى مقدس است . حصار و برجهاى محكم دارد . داراى كارگاههاى پارچهبافى معتبر مىباشد . در زمانهاى گذشته شمشيرسازى اين شهر نيز شهرت بسيار داشته ، اما اكنون اين صنعت از رواج و رونق افتاده . قم تابع اصفهان مىباشد . داراى باغهاى آباديست كه از آنها انواع ميوهها به دست مىآيد .
كنت دوسرسى آورده است :
آرامگاه حضرت فاطمه و قبر فتحعلى شاه در قم است . اين شهر هنوز هم يكى از شهرهاى مهم ايران به شمار مىرود . در حدود دوازده هزار نفر جمعيت دارد و براى پيروان مذهب شيعه آن قدر مهم است كه برخى از آنان مردگان خود را به آن جا مىآورند و به خاك مىكنند ، و چون هيچ مرده را نمىتوانند در آرامگاه مقدس حضرت فاطمه دفن كنند براى آرامگاه فتحعلى شاه آرامگاه مخصوص ساختهاند . روى سنگ سكوى آرامگاه شاه صورت او را با همان ريش بلند و لبادهء زرّين تراشيدهاند .
و كنت گوبينو نوشته است :
شهر قم در نظرم خوب جلوهگر شد ؛ بازارهايش گشاده و خانههايش وسيع است . مسجد بسيار بزرگ آن با گنبد طلاييش شكوه خاص دارد . اين شهر به سبب اين كه مدفن حضرت فاطمه در آن جاست در نظر ايرانيان مقدس و مورد احترام مىباشد . آرامگاه فتحعلى شا نيز آن جاست .
مختصر آنچه تاورنيه درباره قم نوشته است :
اين شهر كه در جلگهء صاف و هموار واقع شده يكى از شهرهاى معروف ايران ، و از جمله محصولاتش برنج است . ميوههاى خوب دارد و انارش درشت و مرغوب است . برج و بارو و
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1897
مساهمون: ژان شاردن
ص١٨٩٧