تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1813

مساهمون:

ص١٨١٣
دادن علامت جمله‌اى كه نقل مىشود . . . » عين‌مندرجات ستون دوم صفحه 727 جلد اول دائرة المعارف فارسى به سرپرستى دكتر غلامحسين مصاحب » . جنيد بغدادى در حدود سال 207 هجرى قمرى در بغداد به دنيا آمد ، و در همان جا پرورش و تربيت و تعليم يافت . وى را پيشواى طريقت صوفيان مىدانند . در فقه شاگرد سفيان ثورى بود ، و سخنان وى در تصوف و عرفان مشهور است . از جمله گفته : هر آن كس كه قرآن را از حفظ نخواند و حديث ننويسد هرگز لايق و قابل اقتدا نيست ؛ طريقت مغز شريعت است و حقيقت مغز طريقت . جنيد نود و يك سال عمر كرد . در بغداد درگذشت و در مقبره شونيزيه دفن شد . چركستان سرزمينى زيبا و پر نعمت است . هم كوه و جنگل دارد و هم آب فراوان . برخى چشمه‌هايش چندان پر آب است كه آبيارى چند ديه را كفايت مىكند . اقسام گل و گياه در آن سرزمين مىرويد . باغهايش بسيار وسيع است و داراى درختان گيلاس سيب و گلابى و گردو و برخى درختهاى ديگر است . مردم رمه و حشم بسيار دارند . عمده زراعتشان جو و ارزن است گندم نمىكارند . جو را به اسبهاشان مىدهند و ارزن را آرد مىكنند و نان مىپزند و مىخورند . چون در چركستان مو نيست مردم شراب مورد مصرف خود را از ارزن درست مىكنند . مردها پيش از شصت سالگى ريش نمىگذارند . چند پوست گوسفند به شكل چوال به هم مىدوزند در آن سفال برنج مىآگنند و به جاى نهالى از آن استفاده مىكنند . بالش را نيز همين گونه مىسازند و گاه به جاى سفال برنج آن را انباشته از پشم مىكنند . زنان چركسى هم مانند زنان گرجستان بسيار زيبا و خوشگل و خوش اندامند و تا چهل و پنجاه سالگى نيز طراوت و شادابىشان به جاست . چركسيها آرام طلبند و نمىخواهند ميانشان غوغا و آشوب به پا شود . از اين رو اگر از سرايى زياد سر و صدا برپا شود و مرد خانه از بدخويى زنش به كدخدا يا به ارباب ده شكايت ببرد آنان زن را به بردگى مىفروشند و اگر زن از تندخويى و بدرفتارى شوهرش شاكى باشد ارباب مرد را مىفروشد . نقل به معنى به اختصار از سفرنامه تاورنيه چنگ از انواع عمدهء سازهاى زهى ، به شكل مثلث است ، كه به وسيلهء چنگ زدن به ره‌هاى آن معمولا با انگشتان نواخته مىشود . چنگ داراى سه قسمت متمايز : گردن ، ستون ، و جعبهء طنين است . زه‌ها از گردن ساز ، به موازات ستون . ممتد و به جعبهء طنين متصل مىباشند . و حال آن كه در ديگر سازهاى زهى ، زه‌ها با فاصله كمى بر روى جعبهء طنين كشيده شده‌اند . انواع ابتدايى چنگ در آثار سومريها و مصريها از هزارهء سوم پيش از ميلاد مشاهده مىشود . چنگ از شرق وسطى به شرق اقصى و به مغرب زمين راه يافت و در قرون وسطى به شكلها و اندازه‌هاى مختلف وجود داشت چنگ مثلث شكل در اواخر قرون وسطى در اروپاى غربى رايج بود . . . . چنگ جديد داراى 47 سيم - زه - و هفت پدال است .