اطرافش را مشروب مىكنند . كوئير بولاك به معنى صد رشته يا صد بازوست و سالكا كه از درياچه وان سرچشمه مىگيرد پس از پيوستن به رود ارس به درياى خزر مىريزد .
مردم ايروان شهر خود را قديمترين شهرهاى روى زمين مىدانند . در سال 1582 - ( 960 خورشيدى ) تركان آن را متصرف شدند و سلطان مراد سوم قلعهء آن را ساخت . ايرانيان در سال 1604 ( 993 خورشيدى ) زمان پادشاهى شاه عباس كبير آن را پس گرفتند . به سال 1615 ( 993 خورشيدى ) تركان به قصد پس گرفتن ايروان بدان جا لشكر كشيدند . اما موفق نشدند . پس از مرگ شاه عباس عثمانيها بر آن مسلط شدند ، ولى زمانى كه سلطان مراد بر عثمانى سلطنت مىراند شاه صفى آن را به تصرف خويش درآورد . پس از انقلاباتى كه در سال 1731 ميلادى ( 1110 خورشيدى ) به ظهور پيوست ايروان به دست عثمانيها افتاد و نادر شاه در 1734 ميلادى ( 1113 خورشيدى ) دگر بار پس گرفت و بعد از سپرى شدن سالها به دست روسيان افتاد .
ايشيك آقاسى باشى رافائل دومانس شغل و مقام ايشيك آقاسى باشى را در كتاب ايران در سال 1600 چنين شرح كرده است :
ايشيك آقاسى باشى كه رئيس سرايداران شاه نيز هست هر زمان شاه در دربار حضور يابد عصايش را به دست مىگيرد ، و براى نظم مجلس آماده مىشود . بنابر اين مىتوان وى را رئيس تشريفات ناميد . يساولها زير فرمان او انجام وظيفه مىكنند . هر يك از يساولها در سال حدود هشتاد تومان و ايشيك آقاسى پانصد يا ششصد تومان درآمد دارد . زيرا هر هديه كه تقديم پادشاه مىشود ده يك بهاى آن متعلق به اوست . وى پيوسته در كاخ شاه به سر مىبرد . و به كمربندش صندوقچه كوچك زرينى كه در آن چند دستمال وجود دارد آويخته است . وى بدون مانع و رادع داخل حرمسراى شاه مىشود .
ايميرت از اواخر قرن پانزدهم يكى از سه ولايت گرجستان بود ؛ لذا از اواسط قرن شانزدهم تا سال 1774 ميلادى خراجگزار عثمانى گرديد . از سال 1804 تحت الحمايه روسيه ، و از سال 1811 ضميمه امپراتورى روسيه شد .
باغ هزار جريب
از جمله وقايعى كه در باغ هزار جريب اتفاق افتاده عزل شاه تهماسب دوم پسر شاه سلطان حسين به دست تهماسب قلى خان - نادر شاه بعد - است تفصيل واقعه اين كه پس از اين كه شاه تهماسب در جنگ با عثمانيها شكست خورد ناچار به مصالحه شد و ولايات آن سوى ارس يعنى تفليس و نخجوان و گنجه و ايروان و داغستان را به عثمانيها واگذار كرد . در اين هنگام تهماسب قلى خان در خراسان بود و در افغانستان به فتوحاتى مىكوشيد . وى چون از شرايط صلح آگاه شد سخت خشمگين گرديد و به اصفهان آمد . شاه تهماسب باغ هزار جريب را به محل اقامت وى اختصاص داد و خود در كاخ آينه خانه ماند . پس از روزى چند تهماسب قلى خان شاه را به باغ هزار جريب دعوت و در آن جا از شاه به فروتنى پذيرايى كرد . شاه تهماسب در آن