ز منزلات جهان گر برون نهى قدمى * نزول در حرم كبريا توانى كرد
وليك اين عمل رهروان چالاك است * تو نازنين جهانى كجا توانى كرد
به زبان تازى نيز اشعار سروده است .
ابو على سينا افزون بر دويست كتاب و رساله نوشته . برخى از آنها از ميان رفته ، بعضى چاپ شده و نسخههاى خطى برخى ديگر در كتابخانههاى معتبر مضبوط است . از جملهء آنهاست :
كتاب البرّ و الاثم در اخلاق ، در دو جلد كه به نام شيخ ابو بكر برقى تأليف فرموده است .
كتاب لغات السديديه كه به نام امير نوح بن منصور سامانى تصنيف كرده است .
رساله در الحان موسيقى كه به نام ابو سهل مسيحى نوشته و به سال 1354 قمرى در هند چاپ شده است .
رساله در علم كيميا و در هيأت صور فلكيّه كه به نام ابو الحسين سهيلى نوشته است .
( ابو الحسين احمد بن محمد سهيلى وزير على بن مأمون و برادرش ابو العباس مأمون بن مأمون از افاضل وزيران بوده و به دانشمندان محبت بسيار داشته است . او در سال 488 درگذشته است .
اما مهمترين آثار علمى ابن سينا دانشنامه علايى و رسالهء رگشناسى است . ابن سينا دانشنامه را به دستور شاهزاده كاكويى اصفهان علاء الدوله محمد بن دشمن زيار كه در فاصله سالهاى 398 هجرى قمرى تا 433 حكومت داشته نوشته و به وى تقديم كرده است . اين اثر معتبر را مىتوان نخستين دائرة المعارف علوم فلسفى زبان فارسى به شمار آورد ، و از آن جهت به زبان فارسى تصنيف فرموده كه علاء الدوله زبان عربى نمىدانسته است .
در اين كتاب مهم و معتبر چهار رشته فلسفه نظرى : منطق ، الهيات ، طبيعيات ، رياضيات شرح شده است .
دانشنامهء علايى به كوشش هانرى ماسه و استاد دانشمند محمد آشنا به زبان فرانسه برگردانده شده و در پاريس به طبع رسيده است .
ابو معشر جعفر بن محمد بن عمر خراسانى از مردم بلخ و در علم ستارهشناسى و تاريخ يگانهء زمان خود بود . در احوالش نوشتهاند به شرب خمر عادت داشت و هر زمان ماه به حال بدر درمىآمد صرع بر او عارض مىشد . حكايات و نوادر بسيار دربارهء او پرداختهاند . افزون بر صد سال عمر كرد ، و در سال 272 هجرى قمرى در شهر واسط به عالم باقى شتافت . تأليفات بسيار دارد كه از آن جمله است :
كتاب المواليد الرجال و النساء ، كتاب اسرار النجوم ، كتاب السر ، كتاب الطبايع ، كتاب الدول و الملل ؛ كتاب الاقاليم ، كتاب اثبات علم النجوم ، كتاب الكامل و الشامل ، كتاب الاصول ، كتاب طبايع البلدان ، كتاب الامطار و الرياح ، كتاب المذاكرات ، كتاب المدخل الكبير ، كتاب القرانات ، كتاب المقالات ، كتاب قران النحسين ، و چندين كتاب ديگر .