كلّيه كارگران همانند ديگر خدمتگران شاه حقوق خود را با حواله دريافت مىكنند . مباشران هر كارخانه يا هر قسمت در وقت معين از قسمت تحت نظارت خود بازديد ، و صورت اسامى كارگران را تنظيم مىكنند و به سركارگر مىدهند . وى نيز آن را به ناظر تقديم مىكند ، و او در ذيل صورت موصوف مىنويسد : كسانى كه نامشان در اين صورت درج شده طىّ سال گذشته وظيفهء خود را انجام دادهاند ، و حقوقى كه دربارهء آنان مقرر و معين شده بايد پرداخته شود . ناظر و بازرس و ديگر مسؤولان مربوط همه مطالب مندرج در صورت را تصديق و امضاء مىكنند ؛ و در آخر صورت مذكور به ديوان محاسبات فرستاده مىشود ، و رئيس ديوان محاسبات چنان كه پيش از اين به شرح تمام گفتهام حواله را به عهدهء ايالات يا مأموران وصول و تحويلداران املاك شاه صادر مىكند .
تمام اين كارخانهها روى هم سركار ناميده مىشود كه از دو جزء تركيب يافته و در جمع به معنى اسّ و اساس اعمال مىباشد ، و اين كلمهء مركب معمولا به معنى مخازن و انبارهاى يك شخصيّت بزرگ و گنجينههاى او مىباشد ، و از اين رو در اين مورد به كار مىرود كه پول نخستين و مهمترين عوامل محركه و كارسازترين گردانندهء چرخهاست .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1305
مساهمون: ژان شاردن
ص١٣٠٥