ظروف و سفره را جمع مىكنند . اين نظم و ترتيب و سرعت در عمل به اعتقاد من مولود سه عامل است . نخست اين كه چون خدمتگران هنگام چيدن و برچيدن سفره پا برهنه رفت و آمد مىكنند از راه رفتنشان روى قالى صدايى برنمىخيزد .
دوّم اين كه در اين مجالس هر چه لازم آيد و گر چه كوچك و بىمقدار باشد از انبار مخصوص آن آورده مىشود . مثلا هر نوع ميوهء تازه و خشك ، شيرينى خشك و تر ، مايعات ، نان ، شراب ، شربت ، سالاد انبار جداگانه دارد ، و مسؤول هر انبار بىدرنگ چيز مورد طلب شاه را به حضور مىبرد .
به جز آشپزباشى هنگامى كه شاه غذا مىخورد تا وقتى كه سفره برچيده مىشود كنار وى ايستاده است .
سوم اين كه شمارهء خدمتگران شاه زياد است و در موقع غذا چيدن بر سر سفره دست به دست غذا را مىرساند . در اين جشنها از اندك چيزى فرو گذار نمىكنند ، و خدمتگران با هوشيارى و دقّت كامل كلّيهء حاضران را زير نظر دارند تا اگر چيزى مىخواهند براى آنان آماده كنند .
غذاى پادشاه را خواجه سرايان نوجوان خوبروى كه در كنارش به زانو نشستهاند بر سر خوان مىچينند . آنان غذا را از دست خوانسالار مىگيرند و برابر شاه مىگذارند .
گفتنى است تمام بشقابهايى كه هنگام صرف غذا جلو حاضران نهاده مىشود چينى است ، و خدمتگران همچنان كه در صومعهها غذا تقسيم مىشود به آنان غذا مىدهند .
ظرفهاى بزرگ پر از غذا را وسط تالار مىآورند و به دست خدمتگرانى كه بر سر سفره روى زانو و دو سر پنجهء پا نشستهاند مىدهند ، و آنان به شرحى كه گفته شد غذا را تقسيم مىكنند .
پنجمين چيز درخور شگفتى و تحسين ثروت بىكرانى است كه براى فراهم آوردن چندين ظروف و اوانى گرانبها به كار رفته است . همهء ظروف يا از طلاى ضخيم و يا از چينيهاى گرانبهاست . شاه نوعى ظروف چينى سبز رنگ گرانبها دارد كه قيمت هر كدام آنها از پانصد اكو افزون است و به افسانه مىگويند اگر غذا يا چيزى مسموم در آنها بريزند رنگشان تغيير مىيابد ؛ اما اين ، همه افسانه است ، بهاى زياد آن به خاطر زيبايى و ظرافتشان مىباشد كه هر چه در آنها بريزند از پشت مىنمايند .
بهاى ظروف و اوانى زرين پادشاه ايران را افزون بر سى و دو ميليون برآورد مىكنند ، و به ياد دارم كه در سال 1666 من نيز قيمت آنها را قريب به همين مبلغ
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1292
مساهمون: ژان شاردن
ص١٢٩٢