خوراكيها ، اقسام كبابهاى خوشمزه ، ماهى خشك يا دودى ، و گونه گون چاشنى مىچينند . اين خوراكها غذاى اصلى نيستند ، و براى تحريك اشتها به كار مىروند .
جلو هر نفر پانزده تا بيست بشقاب كوچك و بزرگ چينى ، و يك كاسهء بزرگ چينى كه در آن به قدر دو پيمانه شربت جا دارد ، و در هر كدام يك قاشق دسته بلند به درازاى چهارده تا شانزده بند انگشت ساخته شده از چوب شمشاد در آن است ، مىگذارند .
مدّت استفاده از اين غذاها گاه از سه تا چهار ساعت درمىگذرد . وقتى شاه قصد بيرون شدن از مجلس جشن كرد دستور آوردن غذاى اصلى را مىدهد . بدين فرمان خدمتگران اين سفره و ظروفى را كه برآنست برمىچينند ؛ سفرهء ديگرى كه مانند آن زرتار و منقش و زيباست مىگسترند ، و ظروف پر از آش ، آبگوشت ، خورش ، و انواع پلو را بر آن مىچينند . مدت صرف اين غذا از نيم ساعت در نمىگذرد ، و همين كه شاه از خوردن غذا دست كشيد آفتابه لگن زرين ميناكارى شدهاى را به حضورش مىبرند تا دستهايش را با آب نيم گرم درون آن بشويد . سپس ديگران دستهايشان را مىشويند .
آن گاه شاه مجلس را ترك مىكند ، و ديگران نيز هر يك به راهى مىرود .
اين نيز گفتنى است اگر در مجلس جشن شراب نياورند جشن زودتر به پايان مىرسد ، زيرا در آن صورت سفرهء اول را نمىگسترانند ، و گوشت را يك يا دو ساعت پس از خوردن ميوه مصرف مىكنند .
وقتى جشن شبانگاه تشكيل مىگردد تالارها و محوّطهء خارج آنها را بدين شرح روشن مىدارند ؛ و من ترتيب آن را به سال 1666 هنگامى كه در هيركانى به حضور شاه معرفى شدم ديدهام . در تالارى كه شاه حضور دارد چهار رديف چراغ كه هر رديف داراى پنج چراغ است مىافروزند و تالارهاى مجاور كه درهاى آنها به جانب تالار محلّ جلوس گشوده مىشود ده مشعل را كه روى دو شاخه قرار دارد روشن مىكنند .
پايههاى اين مشعلها به اندازهء بيست بند انگشت ضخامت و بيست و چهار تا بيست و شش بند انگشت بلندى دارد . انبارهاى روغن آنها بزرگ و به قدر دو كف دست است ، و شش انگشت ارتفاع دارد . هر يك شاخه داراى چهار فتيلهء ضخيم مىباشد كه نور زياد مىپراگنند . بلندى شمعدانها از ارتفاع چراغها بيشتر است ، اما هيچ يك بيش از پنجاه مارك سنگينى ندارد ، و حال آن كه سنگينى هر مشعل از شصت مارك درمىگذرد . همهء اين مشعلها و شمعدانها افزون بر دو هزار و چهار صد مارك وزن دارند ،
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1290
مساهمون: ژان شاردن
ص١٢٩٠