فصل دهم فروشكوه دربار
پس از شرح مفصل درآمدهاى سرشار شاه ايران و داراييهاى دولت مناسب آنست از شكوه و تجمل دربار سلطنت و جلال و جلوهء خدمتگرانش كه به تخصيص در سه مورد بيشتر و بهتر نمايان مىشود سخن بگويم ، و آن سه مورد عبارت است از ترتيب برگزارى جشنها چه در پايتخت ، چه در شهرها و روستاها ، سفرهاى شاه ، آيين پذيرايى از سفيران كشورهاى بيگانه .
جشنهاى بزرگ و مهمّ شاه معمولا در تالارهاى وسيع چند اشكوبه كه يكى بر فراز ديگرى است و شرح آن ضمن توصيف شهر اصفهان خواهد آمد ، برگزار مىشود .
وسيعترين و بزرگترين تالارهاى عمارت شاه در كاخ چهل ستون است كه سه طبقه دارد ، و ترتيب اجراى جشنها بدين شرح است :
مدعوان از خيابانهاى باغچههايى كه بر دو طرف آنها درختان ستبر و سايه افگن است مىگذرند ، يكى از تجملات عمدهء ، جشن دوازده اسب نژاده و قوى هيكل زيباست . اين اسبها هر يك به فاصلهء چند گام در دو طرف خيابان گذرگاه ، هر طرف شش اسب برابر هم بسته شدهاند . زمامشان رشته طناب ابريشمين ضخيمى است كه به ميخ طويلهاى زرين به طول يك پا و ضخامت متناسب متصل شده ، ميخ طويلهها همه تا حلقه به زمين كوبيده شدهاند . هر يك اسبها با رشته طناب ابريشمين زرتار ديگرى كه دو حلقه دارد به طناب اصلى چنان پيوسته مىگردد كه اسب از دو سو به ميخ طويله بسته مىشود . پاى اسبها را با طنابهايى از همان نوع كه وصفشان گذشت چنان كه در تصوير مشاهده مىشود به ميخ مىبندند . جلو هر اسب سطلى نهاده شده ، اين سطل آن قدر سنگين است كه وقتى پر از آب مىشود يك خدمتگر زورمند به زحمت آن را از جا