كشيك خانه مىگويند . از اين سه اتاق آن كه به حرمسرا نزديكتر مىباشد مخصوص خواجههاى حرمسراست ، و تنها كشيك آقاسى حرمسرا اجازه دارد به حرمسرا وارد شود .
چنان كه پيش از اين اشاره كردم او مردى است عمر پيموده ، خداجوى ، شرمناك و روشن نظر . اتاق كوچك متصل به آن اقامتگاه نگهبان شب ، و آخرين اتاق مخصوص سرپرست پاسداران حرمسراست كه هر روز صبحگاهان وزيران در آن اجتماع مىكنند ، و نه تنها شبها بلكه روزها نيز در آن جا به نگهبانى مىپردازند . آنان هنگام فروشدن خورشيد در پشت افق به نوبت جامه خواب خود را به آن جا مىفرستند ، و تا سپيده دم در آن اتاق به سر مىبرند . كشيك نويس كه سرپرست كشيك خانه است هر بامدادان نام وزيرانى را كه شب يا روز در آن اتاق ماندهاند مىنويسد و به حرمسرا مىفرستد . البته پادشاه آن صورت را از نظر مىگذراند ، و آسان مىتوان تصور كرد بزرگانى كه در بند گرفتن مقام بالاتر و ترفيع درجه مىباشند چه سعىها مىكنند كه بيش از ديگر دلباختگان مقام در اين اتاق كوچك نگهبانى كنند . اگر يكى از اين مشتاقان به سببى نتواند در كشيك خانه حضور يابد به سرپرست كشيك خانه خبر مىدهد ، و تقاضاى مرخصى مىكند . و البته درخواستش هميشه مقرون به اجابت مىگردد ، ولى چون غيبتها به شاه اطلاع داده مىشود هر كس مىكوشد كه در نوبت خود براى انجام دادن وظيفه حضور يابد . اما به طور كلى مىتوان گفت بودن يا نبودن بزرگان در كشيك خانه از نظر امنيت بىتفاوت است زيرا از يك سو جاهمندانى كه براى پاسدارى در كشيك خانه حضور مىيابند تمام مدت شب با خيال راحت بىتشويش خاطر مىخوابند از روى ديگر پادشاه در نظر ايرانيان چندان مقدس و گرامى است كه هرگز به دشمنى وى و بر پا كردن شورش و انقلاب برنمىخيزند و اصولا از آنچه در كشورشان مىگذرد بىخبرند .
پنجمين دارندهء شغلهاى كم اهميت جبّهدارباشى است . وى سرپرست همه كاركنان سلاحها و رئيس قورخانه است . بر همهء سلاحهاى موجود در انبارها و كليهء اسلحههاى كه از كشورهاى بيگانه براى شاه مىرسد نظارت دارد ، و همهء كارگران اسلحه سازى در سراسر كشور فرمان پذير وى مىباشند ، و از زمانى كه براى توپچىها رئيس معين نشده سرپرست آنها نيز هست .
پنجمين و آخرين مشاغل كار پيشكش نويس است . او موظف است همه
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1229
مساهمون: ژان شاردن
ص١٢٢٩