مىدهد . اگر وى پذيرفت و قول مساعد داد او كه همواره در حضور شاه است تقاضا نامه را به معظم له تقديم ، و شايستگى متقاضى را تأييد مىكند . اگر پادشاه موافقت كرد وى را به حضور مىپذيرد . او به هنگام ورود سه بار تعظيم مىكند سپس در برابر شاه به زانو درمىآيد ؛ سرش را به زير مىافگند و همچنان منتظر فرمان مىماند .
اگر در نظر شاه پسند افتاد فرمان استخدامش را مىدهد . در اين هنگام ايشيك - آقاسى باشى سه بار آهسته عصايش را به پشت متقاضى مىزند ، و بدين صورت خدمتگرى وى آغاز مىگردد .
پس از رفتن شاه ، ايشيك آقاسى باشى پاسخ متقاضى را طبق دستور شاه در حاشيهء نامهاش مىنويسد و حقوقى را كه متناسب با شغل اوست معين مىكند ، سپس به دست كارمند جديد مىدهد تا به ديوان محاسبات ببرد . اما اگر ايشيك - آقاسى باشى حقوق وى را معين نكرد - و غالبا چنين مىشود - مسؤول ديوان محاسبات خود اين كار را انجام مىدهد .
سوّمين شغل دستگاه شاه ميرآخرى است ، و آن مباشرت امور مربوط به اصطبلهاى سلطنتى مىباشد . شاه در بسيارى از جاهاى كشور داراى ايلخيهاى بزرگ است ، و در بيشتر شهرها از جمله در اصفهان اصطبلهاى متعدّد دارد . اين اصطبلها از نظر ارزش اسبهايى كه در آنها نگهدارى مىشود به سه دسته تقسيم مىگردد . در اصطبلهاى نوع اوّل فقط اسبهاى اصيلى نگهدارى مىشوند كه بهاى هر يك آنها از شصت تومان ، معادل دويست و پنجاه سكّهء طلا كمتر نيست . در اصطبلهاى درجهء دوم اسبانى كه هر يك بيش از پنجاه لويى ، و در اصطبلهاى ديگر اسبانى كه هر كدام كمتر از اين مبلغ مىارزد نگهدارى مىشوند . جز اينها پادشاه در تمام ايالات و ولايات از ديگر حيوانات اهلى اصطبلهاى متعدد دارد ، و مير آخرباشى بر مأموران و خدمتگرانى كه مسؤول نگهدارى آنها مىباشند فرمانرواست ، و بر فعاليتهاى كليّهء آنان نظارت مىكند . اما نبايد تصوّر كرد كه وى در همهء امور مربوط به شغل خود مختار مطلق است ، بل كه بازرسى كه بر ادارهاى رياست دارد كليّهء كارهايش را نظارت مىكند . اين ناظر بايد بر تمام كارها و اقدامات ميرآخر نظارت كند و حقوق كاركنان او را بپردازد .
اعتبار و اهميّت شغل ميرآخر به حقوق و امتيازات مالى او وابسته است . چنان كه اطّلاع يافتهام از پنجاه هزار اكو درمىگذرد . قطعىترين اين درآمدها حقّى است كه
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1224
مساهمون: ژان شاردن
ص١٢٢٤