تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1138

مساهمون:

ص١١٣٨
افسانه‌اى اراده مىنمايند كه طبق آن خاك را به تردستى براى اجراى بعضى مقاصد جادويى آماده مىكنند . آنان بر اين باورند مبتكر اين علم كره (
Coree
) بوده ، و او خود مقدمات آن را از موسى آموخته است . بنابراين اصول قديم شيمى به دو شاخهء جدا از هم تقسيم مىشود . يك شاخهء آن براى تأمين سلامت و مداواى امراض جسمانى مورد استفاده قرار مىگيرد و شاخهء ديگر منحصرا در امر جستجوى كيمياست . در مورد اول ايرانيان با دواهاى شيميايى كمترين آشنايى ندارند ، و داروهاى بومى و محلى خود را نيز هرگز به صورت گرد و حب مصرف نمىكنند ، و اگر موردى پيش آيد كه از مقدار جوشانده‌هايى كه در معالجات خود به كار مىبرند ، و اندازهء آن از گنجايش يك قدح بيشتر است سخن به ميان آوريم و پيشنهاد كنيم آنان نيز دارو را به روش ما مصرف كنند ، در جواب مىگويند : اقليم ما با سرزمين شما تفاوت دارد و مردم هر كشور بايد به مقتضاى آب و هواى مملكت خود و رسوم و آداب و عادات خويش عمل كند . اما دربارهء شاخهء ديگر علم شيمى معلومات و اطلاعات آنان كمتر از ما نيست و در كسب دانش بيشتر در اين زمينه علاقه‌مندى بسيار نشان مىدهند ، اما همان سان كه ما در اين پژوهشها دارايى خويش را بيهوده از دست داده‌ايم ، آنان نيز وقت و ثروت خود را رايگان به هدر داده‌اند ، و موفقيتشان بيش از ما نبوده است .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1138 | ژان شاردن / اقبال يغمايى