دو ماه مدت مىگيرد .
در خزانه يا جايگاه شستشو كه قلّتين ناميده مىشود در زمان واحد ده تن به راحتى مىتوانند در آن به شستشوى بدن خود بپردازند . اما روى آبش چندان كثيف است كه كسانى كه اول بدان نزديك مىشوند قشر نسبة ضخيمى از چربى شبيه كف صابون روى آن مىبينند كه نفرتآور است . اما ايرانيان به ديدن آن عادت دارند ، وقتى بنا به دستور احكام شرعى بامدادان براى غسل كردن به حمام مىروند و وارد قلّتين مىشوند پيش از آن كه سر خود را در آب فرو برند آن پردهء ضخيم چربى را كه همه چرك و كثافت است با دست به يكسو مىزنند ، و از آن پس غسل مىكنند .
چون مبتلايان به انواع بيمارىهاى سارى از جمله كسانى كه گرفتار امراض مقاربتى هستند بىهيچ مانع و رادع وارد قلتين مىشوند و مانند افراد سالم آزادانه تن خود را مىشويند بسا اتفاق مىافتد كه اشخاص تندرست به بيمارىهاى توانفرسا گرفتار مىشوند ، و بسيارى از جوانان مهذب بىآن كه با زنان روسپى و مبتلا به بيماريهاى مقاربتى همبسترى كرده باشند به جرم درآمدن به اين گرمابهها بدين امراض خطرمند گرفتار آمدهاند .
دولتمندان و جاهمندان در خانههاى خود گرمابهء اختصاصى دارند و افرادى كه در طبقهء فروتر جا دارند غالبا گرمابهاى در جوارشان هست و هر وقت بخواهند به طور خصوصى از آن استفاده مىكنند .
داشتن حمام خصوصى در خانه مشكلات زياد به همراه دارد زيرا گرم نگاهداشتن آن به طور مداوم از نظر بهداشت دشواريها در وجود مىآورد ، و آنان كه در همسايگيشان گرمابه هست هر وقت بخواهند به شرط اين كه صاحب حمام آن را گرم نگهدارد اجاره مىكنند ، و براى تافتن گلخن آن اجازه مىدهند گرمابهدار از وجود پهن اصطبل و علفهاى خشك شده باغچهء خانهشان استفاده كند .
پيش از اين كه اين بحث را به پايان برم بايد به دانش شيمى اشاره كنم .
ايرانيان اين علم را سيميا و كيميا مىنامند . گر چه اين دو كلمه هر يك معنى جداگانه دارد ، اما ايرانيان از هر دو مفهوم شيمى اراده مىكنند و هر عملى را كه وسيلهء آتش روى رستنيها ، جانوران ، روى فلزات و كانيها انجام پذيرد به اين نام مىخوانند ، و من پس از بررسى دريافتهام كه ايرانيان از كلمهء سيميا معنى ديگرى استنباط مىكنند كه مربوط به پيشگويى است ؛ همچنين از كيميا عملى خيالى و
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1137
مساهمون: ژان شاردن
ص١١٣٧