امامان است ، نقش شده ، و اين كتاب رمل ، و به عبارت ديگر دفتر احضار ارواح است كه علم دانيال پيغمبر و سيميا هم مىگويند ؛ و رمال هر چه از او بپرسند - به تخصيص تعبير خواب - در آن مىبيند و مىخواند ؛ و در اين كار پر فريب چنان مهارت دارد كه خواب هر كس را به مقتضاى ذوق و دلخواهش تفسير مىكند .
هيچ شهر و شهركى نيست كه رمال نداشته باشد . هر يك از محلات اصفهان رمّال دارد . عدهاى از آنان مخصوصا در پيرامون كاخ شاه مستقرند ؛ آمد و رفت زياد دارند ، و هميشه گروه كثيرى از مردم سادهدل زودباور به گرد آنان جمعند ، و من بارها براى ديدن مردم فريبىهاى اين شيادان ، و اجتماع مردم عامى سادهلوحى كه مايهء گرمى بازار اين دغلان و نابكاران شدهاند به جايگاه آنان رفتهام . روش كار رمالان اين است كه براى تعبير كردن خواب نخست سه چهار دقيقه زير لب و آهسته ورد و ذكر مىخوانند ، سپس در حالى كه چنين مىنمايند مطالبى برايشان الهام شده دفعة كتابشان را مىگشايند ، تصاوير همان صفحات را به مخاطب خود نشان مىدهند و به او مىگويند : نگاه كنيد اين شارح خواب و نيات شماست .
اين شيادان مردم فريب براى اين كه افراد بىخبر و سادهدل را بيشتر بفريبند ، بر گرمى بازار خود بيفزايند و پول بيشتر به چنگ آورند همدستان محتالى دارند كه وقتى حجرهء رمالان پر از مشترى مىشود به ناگاه ظاهر مىشوند ، و پس از آن كه به افسون و حركات خاص نظر همگان را به خود جلب كردند به خوابگزار مىگويند در دست يا در جيب من چه چيز است . رمال دمى چند سر به جيب تفكر فرو مىبرد ، ورد و ذكر مىخواند ، سپس چنان مىنمايد كه راز بر او مكشوف شده و با اطمينان خاطر جواب مىدهد فلان چيز ؛ و چون اين دو مكار قبلا با هم تبانى كردهاند جوابش هميشه درست است ، و اعتقاد حاضران نسبت به او افزايش مىيابد .
از روى ديگر مردم ايران به سحر و جادو اعتقاد زياد دارند ، و بر اين باورند ميان ايشان كتابى است تصنيف سليمان پيغمبر كه اگر به درك مطالب و آموختن آن موفق شوند مىتوانند به دلخواه خود روح مردگان را تسخير كنند و به فرمان خود درآورند . آنان گفته يوسف مورخ يهودى را كه گفته است سليمان پيغمبر ساحرى توانا و چارهگر بوده راست مىانگارند .
اعتقاد از حد فزون ايرانيان به سحر و جادو از آن جهت است كه با همان وسيله خود را از گزند جادو و جادوگران در امان بدارند . با اين همه هيچ يك آنان از
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1034
مساهمون: ژان شاردن
ص١٠٣٤