شروانى مىنامند كه در شروان شهرى از ماد واقع در نزديكى درياى خزر توليد مىشود . اين نوع ابريشم ضخيم و زبر و بد است و در اروپا به نام آرداش
) Ardache (
معروف است . قسم دوّم كه يك درجه بهتر از شروانى است خروارى
) Khervary (
ناميده مىشود ، و اين بدان معناست كه خريداران اين نوع ابريشم كسانى هستند كه خوب و بد ابريشم را نمىشناسند . ما اين قسم ابريشم را لژيا
) Legia (
مىناميم ، زيرا اين نوع ابريشم منحصرا در لژيان « 1 » شهر كوچكى از گيلان واقع در نزديكى درياى خزر توليد مىشود . نوع سوّم كه از لحاظ جنس متوسّط است كدخداپسند ناميده مىشود ، و ايرانيان هر جنس متوسطّى را چنين مىخوانند . نوع چهارم شعرباف « 2 » است كه معنيش ابريشم مخصوص پارچههاى زربفت است ، زيرا براى بافتن اين پارچههاى گرانقيمت ، مرغوبترين ابريشمها به كار است .
ايران مهمترين كشورهاى صادركنندهء ابريشم است ، و محصولاتش در سراسر جهان به خوبى شهره است . هلنديان هر سال در حدود پانصد يا ششصد هزار ليور ابريشم از راه درياى هند به اروپا حمل مىكنند ، و اروپاييانى كه در امپراتورى عثمانى به تجارت اشتغال دارند گرانبهاترين و سودبخشترين كالايى كه از ارامنه مىخرند و به اروپا مىفرستند ابريشم ايران است . مسكويها نيز از ايران ابريشم به كشور خود حمل مىكنند .
پشم شتر از جمله صادرات ايران است . چنان كه پيش از اين گفتهام ايرانيان پشم شتر را تفتيك
) Teftik (
مىنامند . ما اروپاييان به آن كرك چوب شلاقى
) Le Laine De Chevron (
مىگوييم ، و با آن كلاههاى لبهدار درست مىكنيم . بهترين انواع كرك شتر از كرمان و قزوين شهر معروف پارت به دست مىآيد .
امّا مهمترين صادرات ايران به هند تنباكو ، انواع خشكبار ، ترشيجات ، مرباجات ، مخصوصا خرما ، مرباى به ، شراب ، عرقهاى گياهى ، اسب ، چينىآلات ، قلم ، چرم ساغرى به رنگهاى مختلف مىباشد . به مسكوى و برخى ديگر از كشورهاى اروپا هم اين امتعه صادر مىشود .
هامش
( 1 ) - ابو الفدا لاهجان نوشته و امروز لاهيجان مىگوييم .
( 2 ) - به احتمال قريب به يقين زرباف است .