اين هر دو در ايران به مقدار زياد وجود دارد . بقم سرخ
) Bois de Bresil (
كه از اروپا مىآورند ، و بقم ژاپن ، و نيل هندى ، جز اينها ايرانيان در رنگرزى از بسيار مواد مانند چند گونه صمغ ، پوست درختان ، و پوست ميوه نظير پوست روى گردو ، پوست انار ، عصارهء ليمو ، و لاجورد كه ما كلمهء آزور
) Azur (
را از آن گرفتهايم ، و همه به حدّ وفور در ايران وجود دارد ، استفاده مىكنند . لاجورد را از ازبكستان نيز مىآورند .
آرايشگران ايران در آرايش و پيرايش سر و ريش مهارت قابل تحسين دارند .
آنان سر را چنان به هنجار و ملايم مىتراشند كه آدمى احساس نمىكند موى سرش را مىتراشند . آرايشگران به هنگام تراشيدن سر تيغ را از بالا به پايين مىآورند ، و اين كار را چنان به روانى انجام مىدهند كه آدم مىپندارد تيغ را بدون تماس با موى سر حركت مىدهند . در كار خويش آن قدر استادند كه در مدتى بس كوتاه موى سر را مىسترند . آنان پيش از شروع به كار چند دقيقه موها را مالش مىدهند . آنگاه با آب خيس مىكنند و سپس به كار مىپردازند ؛ و در نظرم چنين مىنمايد اتخاذ همين روش موجبات سرعت عمل آنان را فراهم مىآورد .
آرايشگران به هنگام اصلاح كردن آب گرم به كار نمىبرند و هميشه از آب سرد استفاده مىكنند . طشت آب زير چانهء مشترى نمىگذارند ، امّا ظرف كوچكى كه به اندازهء يك كاسه آب مىگيرد كنار خود قرار مىدهند . به هنگام شروع به كار دست خويش را در آب آن فرومىبرند ، و به صورت مشترى مىمالند .
آرايشگران ايران بسيار تميزند . به هنگام تراشيدن سر موها را در يك گوشه روى هم مىريزند و لبهء تيغ را با موهايى كه بايد بتراشند پاك و تميز مىكنند . بنابراين براى پاك كردن تيغ هرگز پارچهاى روى دوش مشترى نمىگذارند ، و در آخر كار لبهء تيغ را با انگشتان خود پاك مىكنند ؛ و من بر اين اعتقادم كه گرمى و خشكى و لطافت هواى ايران يكى از موجبات سهولت كار آرايشگران مىباشد .
رسم استادان سلمانى ايران بر اين است كه پس از اصلاح كردن ناخنهاى دست و پاى مشترى را مىگيرند ، و اين كار را نه با قيچى ، بلكه وسيلهء آلتى شبيه آنچه جراحان براى خالى كردن پاى دندان به كار مىبرند انجام مىدهند . سپس بازوان و يكايك انگشتان را به جلو مىكشند ، و سر و بدن را يكى پس از ديگرى با فشار ملايم به راست و چپ مىچرخانند ، و اين نرمشهاى مطبوع حال خوشى در انسان ايجاد مىكند .