ظرف را نيز همينگونه سپيد مىكند ، و در خاتمه كار ظرف را در طشتكى پراز آب سرد كه در كنارش جا دارد فرومىبرد تا سرد شود . بدينسان ظرف كاملا سپيد و درخشان مىگردد . براى ساختن گرد نشادر رويگران قطعات نشادر را در ظرفى مىگذارند ، در آن مقدارى آب مىريزند و چندان با آتش حرارت مىدهند كه آب آن بخار شود و قطعات نشادر به صورت گرد درآيد .
چنان كه ياد شد رويگران ايران در صنعت سفيدگرى به راستى مهارت تام دارند ، و امتياز ظروف سفيد كرده ايران بر ظروفى كه ما در آن پخت و پز مىكنيم و در سر سفره به كار مىبريم اينست كه ظروف مسين مذكور سبكترند ، ذوب نمىشوند ، و بر خلاف ظرفهاى ما شكسته ، يا آسان آسان كج و چوله نمىشوند .
چنان كه قبلا متذكر شدهام ايرانيان خود داراى معادن مس مىباشند ، امّا محصول مس ژاپون و سوئد را بر مسهاى داخلى ترجيح مىنهند . يادم رفت كه بگويم ايرانيان قلعى را از هندوستان به كشور خود وارد مىكنند . براى ساختن پايههاى چراغ و شمعدان و ديگر وسايل از اين گونه ، صنعتگران ايران از چرخاندن دو قالب چوبى با يك تسمه استفاده مىكنند .
سلاحهاى ساخت ايران ممتاز است . مخصوصا صنعتگران ايرانى در ساختن كمان چندان مهارت دارند كه كمانسازان هيچيك از كشورهاى مشرقزمين به پاى آنان نمىرسند . مصالح ساختن كمان عبارت از چوب و شاخ است كه به نوعى خاصّ به هم تعبيه مىكنند ، آنها را با رشتههاى عصب به هم مىپيچند ، و روى آنها را با پوست درختى مخصوص كه كاملا صاف و صيقلى است مىپوشانند . سپس به صورتى مطلوب رنگآميزى و نقاشى مىكنند و چنان جلا مىدهند كه بهتر و زيباتر از آن شدنى نيست .
بنا به عقيدهء ايرانيان كمانى در نهايت امتياز است كه چنان سخت كشيده شود كه تير تا نيمه روى آن آيد ، و زان پس چندان نرم گردد كه انتهاى تير در زه جايگزين گردد . زه كمان را از ابريشم تابيده به ضخامت قلم ساخته شده از پر درست مىكنند . تيردان را نيز از چرم زردوزى يا گلدوزى شده مىسازند .
شمشيرهاى ساخت ايران چنان جوهردار و خوب است كه شمشيرگران اروپا هرگز نمىتوانند مانند آنها را درست كنند ، و اين ناكامى بدان سبب است كه پولاد اروپا خوبى جنس و جوهر پولاد هندوستان را ندارد .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 885
مساهمون: ژان شاردن
ص٨٨٥